Bir bilimi öğrenmenin en iyi ve doğru yolu onu tarihsel evrimi içinde öğrenmektir.
Ne var ki Marksizm’in (Tarihsel Maddeciliğin veya Diyalektik Sosyoloji’nin) bir tarihi henüz yazılmamıştır.
Perry Anderson, “Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler” adlı eserine şu cümleyle başlar:
“Marksizmin doğuşundan bu yana yüzyılı aşkın bir zaman geçtiği halde, tarihi hâlâ yazılmayı bekliyor.”
Onun bu satırları yazdığı kitabı “Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler”i ve bu kitabı izleyen “Tarihsel Materyalizmin İzinde” adlı eserleri bu tarihi yazmaya bir başlangıç denemesi olarak görülebilirler.
Bildiğimiz kadarıyla bu tarihi yazma yönünde bizim çalışmalarımızdan başka bir girişim bulunmamaktadır.
Biz Perry Anderson’un izinden giderek, onun bilmediği Hikmet Kıvılcımlı üzerinden bu tarihi yazma ve tamamlama çabası yönünde bazı girişimlerde bulunmuştuk.
İlk deneme “Marksizmin Marksist Eleştirisi” adlı kitabımıza “Önsöz” olarak yazdığımız “Tarihsel Maddeciliğin Tarihine Katkı” adlı çalışmadır.
Bu çalışma bir bakıma, “Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler”in devamı ve tamamlayıcısı olarak görülebilir.
Diğeri, 2008 yılında yapılan bir Hikmet Kıvılcımlı Sempozyumuna sunduğumuz: “Kıvılcımlı’da Yapı ve Özne Sorunu – Katkıları ve Eleştirisi” başlıklı çalışmadır.
Bu çalışma da Perry Anderson’un özellikle Yapı ve Özne sorununu ele aldığı “Tarihsel Maddeciliğin İzinde” adlı çalışmasının devamı ve tamamlayıcısı olarak görülebilir.
Ve son olarak 2013 yılında yapılan Hikmet Kıvılcımlı Sempozyumu’na sunduğumuz “Marksizmin Evrimi İçinde Kıvılcımlı’nın Yerine Bir Bakış” adlı bildiri, artık bizim kendi teorik evrimimizden ayrılmaz hale gelmiş Tarihsel maddeciliğin evriminin genel bir değerlendirmesi ve bir tür başa dönüş anlamını taşımaktadır.
Tabii bu listeye Marks’ın teorik sistemini en kısa ve özlü biçimde ifade ettiği meşhur “Ekonomi Politiğin Eleştirisi’ne Katkı”ya Önsöz’ü ve yine Marks’ın çalışmasının en kısa ve özlü özeti olan, Engels’in, Marks’ın mezarı başında yaptığı konuşmayı da aldık.
Böylece bütün bu küçük koleksiyon Marksizm’in tarihine bir taslak, bir giriş gibi görülebilir.
Marksizm’in bir tarihini yazma görevi hala ortada durmaktadır.
Ama yokluk içinde bu küçük derleme eksiği biraz olsun giderebilir.
*
Bir bilimin tarihi iki türlü yazılabilir.
Birisi o bilimin gelişiminin somut tarihi oluruk. Yani geriye dönüşleriyle, çıkmaz sokaklara sapışlarıyla, ileri atılış ve durgunlaklarıyla bir tarihidir.
Diğeri de somut tarihteki “çarpılmalarından” soyutlanmış olarak; kavramların tarihi olarak, soyut olarak tarihidir.
Ancak, Marksizmin konusu toplum olduğu gibi, kendisi de bizzat bir toplumsal olaydır. Yani kendisi kendisinin konusudur aynı zamanda.
Bu nedenle “soyut” tarih ile somut tarihi, bir Fizik veya Biyoloji’de olduğu gibi, birbirinden soyutlayarak ele almak son derece zordur.
Bu nedenle, Tarihsel Maddeciliğin tarihini yazma çabaları sürekli olarak bu ikisi arasında gel gitler yapmak zorundadır. Bu gel gitler bizzat Marks’ın kendi fikri evrimini açıkladığı Katkı’nın Önsöz’ünde bile görülebilir.
Ancak esas zorluk, bizzat bu tarihi yazma çabasının dayandığı kavramların da bizzat bu tarihin bir ürünü olması ve bizzat bu çabanın da o tarihi değiştirmesidir.
Böyle bir durum, karşılıklı etkilenme ya da diyalektik, diğer bilimlerde yoktur.
Örneğin biyoloji veya fizikte, bilimin bulunduğu nokta fizik veya canlı alemin evriminin bulunduğu noktadan bağımsız olduğu gibi; Fizik biliminin tarihini yazmanın kendisi de fizik veya biyolojik alemin üzerinde bir karşı etkide bulunmaz.
Bu özgüllük Marksizm’in kendi tarihini yazmasını olağanüstü karmaşık bir sürece dönüştürür ve bu nedenle soyut ve somut tarihleri birbirinden ayırmak neredeyse olanaksızdır.
Öte yandan özne ve nesnenin özdeşliği yani bilimin (Marksizm’in) aynı zamanda toplumsal bir olay olması; yani onun kendi kendisinin konusu olması bu zorluğun üzerine tüy diker.
Bütün bunlar göz önüne alınarak, aşağıdaki listeyle Marksizmi öğrenme yolunda mütevazı bir başlangıç yapılabilir.
Sözkonusu derlemeyi oluşturan kitaplar EPUB, PDF, MOBI formatlarındadır.
Basılı olanların PDF olarak bir tıpkıları bulunmaktadır. Bunları grafik görünümlü oldukları için görünümleri okunmaya uygun değildir ama kontrol etmeye yararlar. (Bunların İsim kısmında parantez içinde (CS) (=Clear Screen) işaretleri bulunmaktadır.)
Bir de bazılı olanların daha küçük boyutlu ve temiz görünümlü olan PDF dosyaları vardır. Okunmaya uygundur ama okuma programının bazı küçük yanlış okumaları bulunabilir. Ancak bunlar metni bozmamaktadır ve neyin yanlış okunduğu kolayca örülebilmektedir. Şüpheye düşüldüğünde diğerinden kontrol edilebilir. Bunlarda da (TM) (=Text Metin) işareti bulunmaktadır.
Tüm bu formatlarda aşağıdaki adreslerden indirilebilirler.
İndirin ve siz de paylaşın, maille veya link ile dostlarınıza da iletin.
E-Kitap okuyucularda ve tabletlerde de kolaylıkla okunabilecek biçimde optimize edilmişlerdir.
Friedrich Engels – Marks’ın Mezarında Konuşma: https://yadi.sk/d/9YRusWSKd6byE
Karl Marks – “Katkı”ya Önsöz – https://yadi.sk/d/P79C8Omfd6c8S
Perry Anderson – Batı Marksizmi Üzerine Düşünceler: https://yadi.sk/d/IEDsvpQud6bhC
Perry Anderson – Tarihsel Materyalizmin İzinde: https://yadi.sk/d/FjVssaR8d6bsQ
Demir Küçükaydın – Marksizm’in Tarihine Katkı: https://yadi.sk/d/ZpyjmFhjd6cFf
Demir Küçükaydın – Marksizmde Yapı ve Özne: https://yadi.sk/d/vIp9H0TXd6cKb
Demir Küçükaydın – Marksizm’in Evriminde Kıvılcımlı: https://yadi.sk/d/wWyh98nMd6cPK
Demir Küçükaydın
02 Aralık 2014 Salı
