HDP’yi Destekleyen 68’liler Bildirisi Üzerine

    Bugün internet sayfalarında, bazı akademisyen ve sanatçılardan sonra HDP’yi destekleyen 68’lilerin bir bildirisi ve imza listesi yayınlandı.

Doğrusu biraz şaşırdık. Çünkü eski Dev-Genç’lilerin, daha iyi bir hazırlıkla, daha uygun bir momentte, eğer mümkünse en azından imzacılardan imkânı olanların katılacağı bir basın toplantısıyla desteğin daha dikkati çekecek biçimde açıklanacağı yönünde duyumlar alıyorduk ve doğrusu da buydu.

    Bizim de imzacıları arasında bulunduğumuz bu liste biraz amatörce, alaturka ve aceleye getirilerek hazırlanmış gibi bir izlenim edindik.

Bildiri ve listeyi okuyunca tespit ettiğimiz eksik ve yanlışları burada paylaşalım.

    Önce çerçeveyi en geniş tutmak için, sadece HDP’ye oy vermeye çağrı ile sınırlı olması gerekirdi bildirinin. Hiç kimse için eski 68’lilerin veya Dev-Genç’lilerin bir kısmının epey ulusalcı bir çizgide olduğu;  ama birçok CHP’lide olduğu gibi, bunların içinden pek ala sadece Erdoğan’ın bir diktatörlüğü gittiği; bunun da bir felaketle sonuçlanacağı için, HDP’ye hiçbir sempati duymasa bile oy verecekler olabilirdi ve bunları da kapsayacak bir taslak metinle işe başlanabilirdi.

Hâlbuki kısa metne baktığımızda bu genişliği göremiyoruz. Şöyle yazılmış:

“Biz aşağıda imzaları bulunan 68liler; barış, demokrasi, eşitlik ve adalet mücadelesi doğrultusunda HDP’ni genel seçimlerde desteklediğimizi kamuoyuna duyururuz”

Bu tamamen HDP’nin kalitesine ve içeriğine ilişkin bir değerlendirmedir.

    Pek ala HDP hakkında böyle düşünmeyen ama sadece Erdoğan’ı engellemek için HDP’ye oy verebilecek 68’lileri dışlayan bir metindir. Bu seçimlerde ise, HDP‘li olmayanların çağrılarının vuruş yönü; HDP’ye oy vererek barajın yıkılması, Erdoğan’ın diktatörlüğünün engellenmesi ve barışın sürdürülmesi olabilir ve olmalıdır.

*

    Öte yandan imza, böyle bir sınır çizildikten sonra toplanmalıdır. İnsanlar hangi sınır ve gerekçe bağlamında bir imza verdiklerini net olarak bilmelidir.
Toplanma işleminde böyle bir metin bile görülmüyordu. Herkes tanıdıklarına telefon ediyor HDP’yi seçimlerde desteklemek için imza isteniyordu.

Türkiye’nin sadece Cumhurbaşkanlığı mı “alaturka” olacak. 68’lisi de, yani bizler de öyleyiz.

*

    İmzaların toplanmasına bildiğim kadarıyla Dev-Genç’liler diye başlanmıştı ve sonra bildiri 68’liler diye çıktı.
Kanımca bu da doğru değil.

Bugün 68’li kavramı da büyük ölçüde kirlenmiş bulunuyor.

68’li olmayan bir sürü isim 68’li diye bilinmektedir. Medya öyle tanıtmaktadır.

Bunun yerine, nesnel ve kontrol edilebilir kriterler kullanılmalıydı. En nesnel kriter ne olabilir?

Elbet 68’lilerin hepsi FKF ve Dev-Genç’li olmayabilir. Ama neredeyse tamamı da öyleydi.

    Bu durumda 1968, 1969, 1970 yıllarının Fikir kulüpleri Federasyonu ve Devrimci Öğrenci Birliği ve Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (FKF, DÖB, Dev-Genç) şubelerinin, fikir kulübü yöneticilerinin, Bölge Yürütme ve Genel Yönetim Kurulu üyelerinin tam bir listesi çıkarılırdı. Bunlar muhtemelen Dev-Genç dava dosyalarında vardır.

    Bu verilere dayanarak bir liste çıkarılabilirdi. Sonra bu listeye göre kişisel ilişkilerle sınırlı olmadan yukarıda önerilen gibi bir metin ve liste yayınlanarak imzaya açılırdı.

Böylece süreç azami ölçüde öznel ölçülerden uzak tutulabilirdi.

    Elbette o yükseliş ile radikalleşmiş, resmen Dev-Genç üyesi olmasa bile fiilin Dev-Genç’li sayılabilecek Liseli Fehmi gibi, Zihni Çetiner gibi veya Havacı veya Denizci örneğin Orhan Savaşçı gibi arkadaşlar da vardı ve bunlar da yine dava dosyaları aracılığıyla bir liste haline getirilebilir aynı yöntem izlenebilirdi.  Anlaşılan o ki bütün bunlar pek yapılmamış.

    Bütün bunların ne önemi var denilebilir. Ama böyle yapılmazsa bir ağırlığı ve ciddiyeti olmaz. Siz kendiniz işinizi ciddiye almazsanız kimse de sizi ciddiye almaz. Bizim 68’liler bildirisi de eve tamire gelen ustaların çalışma yöntemiyle hazırlanmış belli ki.

*

    Peki, yeterince geniş olmuş mu imzacılar listesi? Ulaşılması gereken herkese ulaşılmış mı?

Pek sanmıyoruz.

     İlk bakışta 142 imza var ve 2002’de 75 imza toplanabilmişti.

    Bilinmez veya bilinir. 2002 Seçimlerinde aşağıda bildirisini ve imzacılarını da koyacağım benzer bir girişimde bulunmuştuk.

O zamanlar Kürt Özgürlük Hareketi böyle “in” değildi. Özel savaş rejiminin tüm karanlığı devam ediyordu. Kürt hareketinin yanında bulunanlar çok azdı. Ve o seçimler Kürt Hareketi’nin “Türkiyelileşmek” yolunda legal siyasi partiler platformunda ilk denemesiydi.

    O zaman çok sınırlı olanaklarla, (biz o zaman Türkiye’ye de gelemiyorduk) 75 İmzalı ve esas olarak Dev-Genç üyelerinden oluşan bir liste çıkmıştı.

    O listeyle bugünkü 68’liler imzalı listeyi karşılaştırdım. Bu seçimlerdeki 68’lilerin listesinde 142 imza olmasına, kriterin daha geniş tutulmasına (Dev-Gençlilik yerine 68’lilik) ve daha çok imza içermesine rağmen, 2002 listesindeki 75 imzadan 42 tanesinin 2015 listesinde bulunmadığı görülüyor.  Yani yarısından fazlasının 2015 listesinde imzacı olarak adı yok.

    Bunlar içinden Şirin Cemgil, Doğan Tarkan gibi bugün aramızda olmayanlarını çıkarsak bile yine de çok büyük bir yekûn 2002 imzacılarının yarısı yok.

Bunların fikri değişti de mi yok?

Sanmıyoruz.

    Fikri değişenler ancak küçük bir yüzde olabilir. O günün zor şartlarında imzalayanların çoğu bu gün de imzalar. Demek ki ulaşılmamış. Ciddi çalışılmamış.

    Excel programı aracılığıyla otomatik olarak iki listeyi kıyasladım. Kelimelerin yazılışlarındaki farklar nedeniyle aynı kişi iki listede olmasına rağmen yokmuş gibi görülebilir. Üstünkörü bir kontrol ettim. (Ama ayrıntılı bir kontrolde de sonucun anlamını değiştirecek bir fark çıkmaz kanımca) 2002’de Dev-Gençliler listesine imza vermiş ama bugün 2015’te adı görülmeyen arkadaşlar şunlar.

Excel’e göre bu listede bulunmayanlar şu arkadaşlar:

1. AHMET NERGİZ
2. AHMET  TELLİ
3. AKIN  BİRDAL
4. AYDIN ÇUBUKÇU
5. AYKUT BAŞARAN
6. CELAL BEŞİKTEPE
7. CELAL POLAT
8. CEM SOMEL
9. DOĞAN FIRTINA
10. 10.  DOĞAN TARKAN (Vefat etti)
11. ENGİN MERT
12. ERTUĞRUL KÜRKÇÜ
13. EYÜP YILDIRIM
14. FARUK  ARAL
15. FİLİZ TERENNÜM SARP
16. GÜRKAN  RİŞVANOĞLU
17. HACI TONAK
18. HAMZA  ÖZKAN
19. HASAN  ATAOL
20. HİKMET  BOZÇALI
21. HÜSEYİN KARSLI
22. İHSAN ÇARALAN
23. İHSAN DOĞAN
24. İSMAİL METİN AYÇİÇEK
25. MEHMET KAPTAN
26. MEHMET OZAN TELLİ
27. MUSTAFA USLU
28. MUSTAFA YALÇINER
29. MUSTAFA YAVUZ
30. MUSTAFA YILDIRIMTÜRK
31. MUZAFFER ORUÇOĞLU
32. MÜMTAZ  YURTSEVER
33. NAİL SATILGAN
34. NİHAT  BULUT
35. RAFET TEMUR
36. RAGIP  ZARAKOLU
37. SABİHA SERAP SARP
38. SADIK GÖKÇEN
39. SAİM KOÇ
40. SELÇUK  POLAT
41. SÜLEYMAN  ARSLAN
42. ŞERMİN  ÇETİNER
43. 43.  ŞİRİN CEMGİL (Vefat Etti)
44. ŞÜKRÜ CEYHAN
45. TAHİR  KAYMAK
46. TAHSİN AKPEK
47. VEYSİ  SARISÖZEN
48. YALÇIN  KIRMIZI
49. YAVUZ YILDIRIMTÜRK
50. ZEKİ  TEKEŞ

    Bu vesileyle, bu yazıyı okuyanlardan ve bu listedeki arkadaşlar, bize bir mail veya telefonla 2015 imzacıları arasına katılmak istediklerini bildirirlerse en azından bu eksiklik bir ölçüde olsun giderilebilir.

*

    Aslında vakti olan ciddi bir araştırmacı, o zamanın bütün Fikir Kulüpleri ve Dev-Genç yönetici ve üyelerini, Dev-Genç davaları sanıklarının tam bir istesini yapıp, bunların bugün hangi eğilimleri desteklediği; hangilerinin öldüğü veya öldürüldüğü gibi bir liste yapsa çok yararlı olur.

    Çünkü ulusalcılar, büyük ölçüde eski Dev-Genç’lilerin çoğunluğun ulusalcı olduğu gibi bir algı yaratmış bulunuyor genç kuşaklarda. En azından bu algının gerçeği yansıtmadığı gösterilmiş olurdu.

    Net ve sağlam deliller bütün propagandaların ve zamanın aşındırmasına direnirler.

    2015 listesinde olup da 2002 listesinde olmayanların sayısı ise, 120 civarında.
Bu o zamanın imzacılarının sayısının neredeyse bir buçuk katı.

    O zamanlar internet yeni yeni tanınıyordu. Cep telefonları da yeni çıkıyordu.

    Bu nedenle birçok kişiye o zaman ulaşılamamış olabilir.

    Ayrıca o zaman 68’liler değil, Dev-Genç’lilerden imza toplanmıştı. İmza toplanan çevre daha dardı.

    Bunlar elbet bir nedendir ama muhtemelen bugün imza verenlerin önemli bir kısmı belki o zaman imza vermeyebilirdi. Belki de tam bu nedenle ulaşılamamıştı.
Bu da ilginç ve önemli bir sonuçtur.

    Kürt Özgürlük Hareketi’nin kat ettiği yolun ilginç bir göstergesi sayılabilir.

    Bu vesileyle, hem biraz hafıza tazelemek, hem de eski Dev-Genç hakkında yeni kuşaklara belli bir bilgi verebilmek için 2002 Seçimleri bildirisi ile birlikte o zaman imza toplama sırasında yazdığımız Dev-Genç’in “Basübadelmevt”i (reenkarnasyonu, Ölümden Sonraki Dirilişi) başlıklı yazımızı da alta koyuyoruz.

28 Mart 2015 Cumartesi

Dev-Genç’in Basübadelmevt’i

    DEHAP çatısı altında seçimlere giren Emek, Barış ve Demokrasi Bloğu’nun gerçek anlamı onun seçim başarı veya başarısızlıklarında aranmamalıdır. Onun gerçek anlamı onun niteliklerindedir. Bu nitelikler ise öyle hemen kolayca görülmezler, derinliklerinde gizlidir. Hatta öyledir ki, suda yaşayan balıkların suda olduklarını bilmemeleri gibi, o niteliklerin kendilerinde gerçekleştiği özneler bile bunun bilincinde olmayabilirler.

    Emek, Barış ve Demokrasi Bloğu, bir bakıma, 1968 yükselişinin öne çıkardığı ve bu yükselişi yaratan efsanevi Dev-Genç’in ölümden sonraki bir dirilişidir. Ama bunu görebilmek için, Tarihe başka türlü gözlüklerle, onun derinlerine inen ışınların dalga boyundan bakmayı bilmek gerekir.

    Her yeni atılım, geçmişin geleneklerinde kendine bir katalizör bulur. Fransız ihtilalinin başlangıcına yol açan, Etejenero, aslında ilkel sosyalist kandaş demokrasisinin bir kalıntısıdır. Kral, borçları için destek aramak zorunda kalınca bu unutulmuş demokrasi kalıntısına başvurmak zorunda kalmış ve bu da Fransız Devrimini ateşleyen fitil olmuştur.

    İngiliz burjuva devrimi, Türkiye’nin Aleviliği gibi, Roma’nın yaşayan ruhu, Kilise tarafından uygarlaştırılamamış, Britanya Adalarının canlı eşitlikçi düzen kalıntılarının dinsel bir biçim altında görünüşünden başka bir şey olmayan, Püritenliğe dayanmıştır.

    Kapitalizme de yine benzer şekilde, güçlü ilkel sosyalizm etkilerinin Protestanlık biçiminde ortaya çıktığı ülkelerde geçilebilmiştir. Weber’in dikkati çektiği, Protestanlık kapitalizm ilişkisi, aslında, İlkel Sosyalizm ve Kapitalizm ilişkisinin kafası üstüne koyulmuş bir biçiminden başka bir şey değildir. Eğer Protestan bir yaklaşım kendi başına kapitalizme geçişe olanak sağlasaydı, dünyanın en Protestan dini olan İslamiyet’in egemen olduğu yerlerde, İslamiyet’le birlikte kapitalizme geçilirdi.

    Tarihe böyle bakacak gözleriniz varsa, Ekim devrimi, sadece giderek doğuya kayan burjuva devrimlerinin, burjuvazi ve proletaryanın gücündeki değişmelere bağlı olarak çıkan bir mantıki sonuç olarak değil, aynı zamanda, uygarlığa en geç geçen Slavların ve ondaki İlkel sosyalizm geleneklerinin modern sosyalizme geçiş için bir katalizatör olması olarak da görülebilir.

    Benzer şekilde, Kürt Ulusal Hareketi, sadece geç kalmış bir ulusal hareket olarak değil, Orta Doğunun dağlık bölgelerinin, yani medeniyete uzak, dolayısıyla medenileşmemiş, henüz ilkel sosyalizm geleneklerinin güçlü olduğu bölgesinin bir halkının, ilkel sosyalizmden uygarlığa bir geçişi, bir tür “tarihsel bir devrim” olarak da görülebilir.

    İşte böyle, olayların derinine inen, örneğin insanda, kendi benzerini üreten ilk molekülün damgasını, Big Bang’ın izlerini gören bir bakışla bakabilirseniz eğer, bu gün seçim için oluşan Blok’unda aynı zamanda, bir zamanların efsanevi Dev-Genç’in yeniden dirildiğini de görebilirsiniz.

    Dev-Genç, 1968 yükselişinin ürünüdür. Ama bu yükselişin gerçek aktörleri, 1968’de, yani Dev-Genç’in henüz FKF olduğu zamanlarda, örgütün önünde değillerdi. 1968 kabarışının FKF organlarında yansıması, biraz gecikmeyle 69’da olmuştur. 1968’de İstanbul’da Devrimci Öğrenci Birliği, neredeyse tümüyle FKF’nin dışındaydı, Ankara’da da FKF’ye egemen olanlar, birinci kuşaktan, TİP yükselişinin ürünü, burjuva sosyalizmiyle damgalı olanlardı.

    FKF’nin Dev-Genç adını aldığı Kongre’dedir örgütsel bir sembol olarak Dev-Genç’in doğuşu. Ama daha az bilineni bu doğuşun, o kongrede gerçekleşen iki kopuşla birlikte de gerçekleştiğidir. Bu Kongre  TİP’liler ve bu günkü Doğu Perincek tayfasını oluşturan Beyaz Aydınlık’çılarla da bir kopuştur.

    Daha sonra, Orduculur, Cepheciler, Mihriciler ve Doktorcular biçiminde ortaya çıkacak, dört temel eğilimin genel bir MDD bulutsusu içinde henüz kristalize olmadıkları, daha sonra ortaya ayrı politik çizgiler ve örgütler biçiminde çıkacak bu farkların, henüz bir üslup ve meşrep farkı gibi göründüğü, Dev-Genç’in başarıdan başarıya koştuğu 1970 yazının sonlarına kadar olan gerçek bir Dev-Genç dönemi vardır. Bu dönemde 68 kuşağının radikalizmi dinamizmi ile, eski kuşakların en iyi unsurlarının, Kıvılcımlı, Belli, Akşit gibilerin bir buluşması, bu buluşmanın aynı zamanda dünya işçi hareketinin en güçlü mirası Marksizm’le buluşmayla da çakışması vardır. Sonradan unutulmuş ve unutturulmuş bu dönemdir gerçek Dev-Genç.

(Elbette, istisna gibi görünenler de bu kuralı doğrular. TİKKO’yu oluşturanlar, Dev-Genç’e damgasını vuran şehirli kültüre duydukları tepkiyle, radikallikleriyle Dev-Genç içinde yer almaları gerekirken, Aydınlık saflarındadırlar. Ya da Dev-Genç’in yükselişinden etkilenen ve buna sempatiyle bakan TİP’liler de vardır Dev-Genç’in dışında kalan. Ama tarih kısa zamanda bu yanlış anlamaları giderecek ve onları gerçek yerlerine yaklaştıracaktır.)

    İşte bu günkü Blok, aynı zamanda bu dönemin Dev-Genç’inin ölümden sonraki bir dirilişi, bu dönemin geleneklerinin yeniden canlanışıdır da. O gün Dev-Genç’in dışladıkları yine dışındadır. İsimlere ve örgütlere bakın, elde o dönemden ne kalmışsa aşağı yukarı tam kadro gene oradadır.

    Ağacı tohumundan tanıyamıyorsanız meyvesinden tanıyın derler. Aydınlığın tohumuna bakılarak o gün söylenenler o ağacın bu günkü acı meyvelerinin bir tıpı tıpına bir tanımıdır. O zaman, artık tümüyle Dev-Genç’in dışında olan TİP’in geleneğinin karikatürleri ise, bu gün ya TKP olarak ya da ÖDP içinde ama Bloğun dışında yine aynı yerde bulunuyorlar. ÖDP’yi oluşturan Dev-Yol’un bir kısmı hiçbir zaman bu dönemin geleneklerini üzerinde taşımamıştır. Dev-Yol aslında o geleneklerden bir kopuşun eğilimi olmuştur. 74 sonrasında o geleneklerden koptuğu ölçüde etkisini arttırabilmiştir. O daha ziyade, 74 sonrası yükselişin kendi ürünüdür, sembollerinin resimlerini taşımıştır ama o dönemin geleneklerinin izlerinin taşıyıcısı değildir. O dönemin, Cephe’nin oluşumu sürecine denk gelen geleneklerinin taşıyıcısı daha ziyade Kurtuluş olmuştur.

    Bu gelenekler uzun zaman, 74 sonrasının kabarışının dalgaları altında kaldı, 90’lar sonrasının gericiliği, özel savaşın yükselttiği milliyetçilik dalgaları altında epeyce eridi ve aşındı. Ama hiçbir zaman tümüyle yok olmadılar ve işte bu bloğun oluşumunda da görüldüğü, bloğun oluşumunun harekete geçirdiği gibi tekrar ortaya çıktılar.

    Bu sadece bizim gözlemimiz ve yargımız da değil büyük bir olasılıkla. Örneğin Ertuğrul Kürkçü Bloğu destekleyenler olarak yapılan açıklamada “Bloğun Türkiye sosyalist hareketinin en canlı damarlarını da kendisiyle birlikte harekete geçirdiğini” söylüyor. Bu cümle, bu yazıda, örgütler ve eğilimlere denk düşen kavramlarla söylenenin, değişik ve dikkatli bir üslupla aynen söylenmesinden başka bir şey değildir.

    Tabii değişen önemli bir şey var. 1968’in yükselttiği Dev Genç  o yıllarda bütün haşmetiyle ortalığı kaplamışken, Kürt Hareketi onu dikkatli gözlerle izlemektedir, taşradan büyük şehre okumaya gelmiş siyasalın kantininde çalışan bir çaycı olarak. Şimdi ise, o çaycı, devasa bir güç olarak, kendisini yaratan geleneği canlandırıyor ve onun tekrar köklerine dönmesinin yolunu açıyor.

08 Ekim 2002 Salı

(2002 Seçimlerindeki) Dev-Gençliler’den  Çağrı (Tam İmzalı)

    3 Kasım 2002 seçimleri  için  Türkiye’de “emek-barış-demokrasi” güçlerinin oluşturduğu ittifak, yalnızca Kürt ve Türk emekçi ve yoksullarını değil, 30 yıl önce mücadelelerini Dev-Genç içinde birleştirmiş olan sosyalist hareketin ana damarlarını da bir araya getiriyor.

    30 uzun yıl boyunca yolları pek çok kavşakta birbirinden ayrılmış olsa da, Dev-Genç içinden doğan ve varlıklarını politik partiler, akımlar, çevreler hareketler olarak sürdüren sosyalist güçler, bugün “Emek-Barış-Demokrasi” ittifakının DEHAP çatısı altında parlamentoya girmesi için ortak bir kampanya sürdürüyor.

    Bütün iç farklılıklarına karşın Dev-Genç’i Dev-Genç yapan, onu farklılıkları içinde birleştiren enternasyonalist, halkçı, devrimci, emekçiden yana, sosyalist değerler yaygın medyanın bütün gizleme, örtme çabalarına karşın bugün “emek-barış-demokrasi” ittifakı çevresinde kitlesel bir güç halini alıyor. Türkiye’nin çürümüş toplumsal ve siyasal düzeninin önüne koyduğu barajları zorluyor.

    Bu müstesna anda,  bir zamanlar Dev-Genç bayrağı altında mücadele etmiş olan bizler, sevgili arkadaşımız Deniz Gezmiş’in vasiyetin e uygun olarak, “Türk ve Kürt halklarının kardeşliği”nin bugünkü hali olan “Emek-Barış-Demokrasi” blokunu  desteklediğimizi kamuoyuna ilan ediyor ve tüm ezilenleri  Emek, Barış ve Demokrasi Bloğunun  çatısı altında seçime girdiği DEHAP’ı aktif olarak desteklemeye ve ona oy vermeye çağırıyoruz.