Darbe girişimini fırsata çeviren AKP, art arda çıkarttığı KHK, yasa ve yönetmeliklerle yıllar alacak düzenlemeleri bir aylık sürede tamamlayarak yeni rejimin inşası için önemli bir mesafe kat etmiş oldu
HÜSEYİN ŞİMŞEK
15 Temmuz darbe girişimi AKP’nin 2002’den bu yana adım adım ördüğü yeni Türkiye için bulunmaz bir fırsat oldu. Hükümet, uzun yıllar alacak yasal düzenlemeleri birbiri ardına yasalaştırarak “AKP Türkiyesi”nin inşası yolunda önemli adımlar atmış oldu. TBMM’den geçen ve görüşmeleri süren yasalar, çıkartılan kanun hükmünde kararnameler ve yönetmeliklerle Türkiye adeta yeniden kuruldu.
Bir aylık süre zarfında parlamenter demokrasiye, kuvvetler ayrılığı ilkesine aykırı düzenlemelerle yoğun bir inşa sürecine girildi. Bu süre zarfında yürürlüğe giren yasalar, Meclis’te görüşmeleri süren tasarılar, KHK’ler ve yönetmeliklerde yer alan düzenlemeler şöyle:
El koyma: Güvenlik gerekçesiyle ihtiyaç duyduğu kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler ile il özel idareleri dahil mahalli idareler ve diğer kamuya ait taşınmazlar İçişleri Bakanlığı’na verilecek.
Belediyelere kayyum: Belediye başkanı veya başkan vekili ya da meclis üyesinin terör veya terör örgütlerine yardım ve yataklık suçları nedeniyle görevinden uzaklaştırılması veya tutuklanması durumunda İçişleri Bakanı ya da vali istediği bir kişiyi görevlendirecek.
Belediye hizmetlerinin aksamasının terör veya şiddet olaylarıyla mücadeleyi olumsuz etkilediği ya da etkileyeceği iddiasıyla valilik hizmeti Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, il özel idaresi veya kamu kurum ve kuruluşları aracılığıyla yaptırabilecek.
Muhbirliğe teşvik, müfettişe koruma: Memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkındaki ihbar ve şikâyetlerin işleme konulmaması durumunda ihbarcılara itiraz hakkı tanındı. Müfettişler ile denetim elemanlarına yaptıkları işlemler için tazminat davası açılamayacak, davalar idareye açılabilecek.
Vakıflara televizyon: Vakıflara televizyon yayını yapabilmek için ayrıcalık tanındı.
Zorunlu BES: Tüm çalışanlar Bireysel Emeklilik Sistemi’ne dahil edilerek maaşlarından kesinti yapılacak.
Kara para aklama: Parasını ya da gemisini getirenlere “hiçbir şekilde” vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı ile herhangi bir araştırma, inceleme, soruşturma veya kovuşturma yapılamayacak, vergi cezası ve idari para cezası kesilemeyecek.
Türkiye Varlık Fonu: Başbakanlık’a bağlı, 50 milyon TL kuruluş sermayesi Özelleştirme Fonu’ndan karşılanacak Türkiye Varlık Yönetimi Fonu kurulacak. Ayrıca bu fona bağlı alt fonlar da kurulabilecek.
İslami finansman yaygınlaştırılacak: Özelleştirme kapsamındaki kuruluş ve varlıklar, Hükümetin aktaracağı kamuya ait gelir, kaynak ve varlıklar, yurtdışından izin ve onay aranmaksızın sağlanacak kaynaklarla oluşturulacak olan fonla İslami finansman varlıklarının kullanımı yaygınlaştırılacak.
Denetimsiz faaliyet, doğrudan yatırım: Doğalgaz ve petrol gibi yurt dışındaki stratejik sektörlere kısıtlamalar olmaksızın doğrudan yatırım yapılabilecek. Finansal tablolar Sayıştay’ca denetlenemeyecek.
AOÇ’de talan: Kaçak Saray’ın inşa edildiği AOÇ’ye Ankara Büyükşehir Belediyesi, temapark, hayvanat bahçesi, rekreasyon alanları ve ticari alanlar yapacak ve mevzuattaki kısıtlamalara tabi olmayacak.
İş güvenliğine erteleme: Kamu kurumları ile 4.2 milyon çalışanı kapsayan 50’den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu 1 Temmuz 2017’ye ertelenecek.
KHK’lerle ülke yönetimi
15 Temmuz askeri darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL ile birlikte çıkartılan Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile Meclis baypass edildi. TSK’nın yapısında köklü değişikliklere gidilirken çok sayıda sendika, özel eğitim kurumu, sağlık kuruluşu, gazete ve televizyon kapatıldı.
Binlerce kurum kapatıldı: İlk kararname ile 35 sağlık kurum ve kuruluş, bin 43 özel öğretim kurumu ve kuruluşuyla özel öğrenci yurdu, bin 229 vakıf ve dernek, 19 sendika, federasyon ve konfederasyon ve 15 vakıf yükseköğrenim kurumu kapatıldı. Memuriyetle ilgili önemli değişikliklerin de yapıldığı kararname ile görevden alınan memurların bir daha kamuda istihdam edilmemesi kararlaştırıldı.
TSK’den ihraçlar: İkinci kararname ile 3 haber ajansı, 16 televizyon kanalı, 23 radyo, 45 gazete, 15 dergi ve 29 yayınevi ve dağıtım şirketi kapatıldı. Yaş Üyesi Orgeneral Akın Öztürk dahil 30 generalin ilişiği kesildi. Ayrıca, 314 subay ve 117 astsubay ihraç edildi. Kara Kuvvetleri Komutanlığı’nda Orgeneral Adem Huduti dahil 87 general TSK 726 subay ve 256 astsubay da TSK’den çıkartıldı.
Üçüncü kararname ile bin 389 asker ihraç edildi.
Harp okulları kapatıldı: Askeri ortaöğretim kurumları kapatıldı. Milli Savunma Üniversitesi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi kuruldu.
Yüksek Askeri Şura’da değişiklik: YAŞ’ın yapısı değiştirilerek Genel Kurmay Başkanı ve Kuvvet komutanları dışında YAŞ’ta asker üye bulunması uygulaması kaldırıldı.
Askeri hastaneler Sağlık Bakanlığı’na: Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı eğitim hastaneleri ve Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi ile asker hastaneleri ve Jandarma Genel Komutanlığına ait sağlık kuruluşları Sağlık Bakanlığına devredildi.
Kuvvet Komutanlıkları MSB’ye bağlandı: Genelkurmay bünyesinde olan Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıkları Milli Savunma Bakanı’na bağlandı. Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyelerine ve teşkilat yapısına ilişkin de yeni düzenlemeler yapıldı.
