Felsefe
Felsefe
Sherlock Holmes Oyun Teorisine Nasıl Katkı Sağladı?
Arthur Conan Doyle’un Sherlock Holmes öyküleri yalnızca edebiyatta değil, matematiğin gelişiminde de önemli bir iz bırakmıştır. Usta dedektifle onun dahiyane düşmanı Profesör James Moriarty’nin hikâyeleri, matematikçi John von Neumann ile ekonomist Oskar Morgenstern’i öyle etkilemişti ki,...
Felsefe
Herşeyi Sorgulamanıza Neden Olacak 7 Felsefi Düşünce Deneyi
Düşünce deneyleri entelektüel dünyanın en güçlü araçlarıdır. Felsefeden fiziğe birçok alanda bu deneyler karmaşık durumları incelememizi ve alışılmadık sorularla düşünce sınırlarımızı zorlamamızı sağlar. Felsefe tarihinde çok bilinen örnekler vardır, fakat bazıları geniş...
Felsefe
Mekansallığın Üretimi, Tarihçilik ve Dijital Beşeri Bilimler
Mekânsal Dönüş ve Küresel Tarih Yazımı Son yarım yüzyılda tarihçilik, yalnızca kronolojik silsilelere ve olay dizgelerine yaslanan bir anlatı biçiminden sıyrılarak yeni kavramsal yönelimlere açıldı. Bu yönelimlerden en etkilisi, kuşkusuz mekânsal dönüş olarak adlandırılan ve tarihsel...
Felsefe
Demokrasi Tanrılar İçindir
“Demokrasiler neden başarısızlığa uğruyor?” Son birkaç yılda bu soruyu kitaplarda, fikir yazılarında, ana haber programlarında ve giderek gerginleşen kamusal müzakerelerde çokça işittik. Fakat kendimi neredeyse hep başka bir soruyla cevaplarken buluyorum: Neden başarısızlığa...
Felsefe
Kendini mesele etmek neden bu kadar önemli?
Bireyin yaşamındaki önemli rolüne rağmen, aslında içteki-insan sürekli ihmal edilir. İhmalin sonuçlarından biri de insanın bir ömür kendine mesele ettiği konularda iç diyalog ve hesaplaşma ortaya koyamaması ve iç-insanın zayıflayarak yönelen baskı karşısında kolayca sinmesidir. Önder...
Felsefe
Zamanın hızı azaltılabilir mi?
Yıllar geçtikçe zamanın hızı artıyor mu yoksa bana mı öyle geliyor? Son zamanlarda bu soruyu dostlarımdan sıkça duymaktayım. Çocukken çevremdeki büyüklerimin zamanın su gibi aktığından yakındıklarını sıkça işitir, anlamsız bulduğumdan dolayı kulak asmayarak gülüp geçerdim. Geçen...
Felsefe
Çoğunlukla Yanlış Anlaşılan 5 Felsefi Alıntı
Felsefe yapmanın güzelliği, aslında herkesin bunu yapabilmesidir. Gerçeklik, doğruluk, ahlak ya da hayatın anlamı gibi soruları hepimiz zaman zaman düşünürüz. En sevdiğimiz kitaplar, filmler ya da diziler de çoğu zaman felsefi fikirler ve alıntılarla doludur. Ancak herkes felsefe yapabilirken,...
Felsefe
Ennui Nedir? Can Sıkıntısıyla Olan Karmaşık İlişkimizden Neler Öğrenebiliriz?
Çoğumuz amaçsızca sosyal medyada dolanır, bize biraz dopamin salgılatacak bir şeyler ararız. İçimizdeki can sıkıntısını susturmak için kulağımıza kulaklıklarımızı yerleştiririz ve zaman geçirmek için videolar izleriz. Aslına bakarsanız, insanın tarih boyunca icat ettiği şeylerin pek...
Felsefe
Psikolojinin Pisliği 8 - Psikoloji insan kullanma kılavuzu değildir
Günlük öykülerin sansasyonel olmaması, onları cazip olmaktan çıkarıyor. Ya da sıradan öyküleri sansasyonelleştirmeye çalışıyoruz. İşte terapi, anlatma, dinlenilme ve anlaşılma gereksinimine bir yanıt sunuyor. Şahap Eraslan Sıkça rastlıyorum: Böyle yaparsanız eşiniz şöyle...
Felsefe
Oidipus’un yazgısı: Kötülük ve sonrası
Dünyada kötü şeyler olmaktadır ve bunun her şeye gücü yeten ve sevgi dolu bir tanrının varlığıyla nasıl uyumlu olduğu açık değildir. Bu yüzden pek çok filozof ateizm adına hakkaniyetli olmadığı düşünülen derin acıların varlığına dayanan güçlü argümanlar formüle...
Felsefe
Modern Dünyayı Mümkün Kılan Tarihteki En Etkili 10 Matematikçi
Matematikçiler... Tüm dünyayla birlikte evrenimizde ele alınan her şeyi anlamamıza yardımcı olan bilimi icra eden sanatçılar. Fark edebilenler için matematik, doğanın ve insan yapımı dünyanın her köşesinde gizlidir. Bu gerçeği görenler arasından, olağanüstü matematikçiler, sanatçılar,...
Felsefe
Sanat, yaratıcılık ve narsizm - 1
Sanat, iktidar olamaz. İktidar olduğunda çatışma anlamsızlaşır. Toplumla çatışma çoğu kez kaçınılmaz olarak iktidarla çatışmayı da beraberinde getirir. Şahap Eraslan Bir şarkı vardı: Sen yarattın beni / Bendeki güzeli / Bu güzellik beni sana mahkûm etti… İnsan insanı...
Felsefe