EMDR, göz hareketleri ile sistematik duyarsızlaştırma ve yeniden işlemleme denilen sistem, başlangıçta travmatik anılar ve hasarlar ile ilişkili rahatsızlıkları hafifletmek için tasarlanmış bir psikoterapi tedavi yöntemi.
Sistem Amerikalı psikolog Dr. Francine Shapiro tarafından 1980 yılında bir araştırma sonucu buldu ve geliştirildi. Daha sonra yapılan çalışmalar neticesinde EMDR terapisi uygulanmaya başlandı.
Adaptif (Uyarlayıcı bekleyişler) Bilgi İşleme modeli EMDR terapisi bir adaptif çözünürlüğe getirmek için travmatik anıların ve diğer olumsuz yaşam deneyimlerine ulaşılmasını, işlenmesini kolaylaştırır hale getirir. EMDR terapisi ile başarılı bir tedavi, duygusal rahatsızlıkların ortaya çıkartılır ve sonra negatif inançlar yeniden dizayn edilirek gerekli işleme ve birleştirme aşamalarından geçirilerek uygun davranışlar haline getirilir.
Göz hareketlerinin etkisi nedir?
Yaşantıların anıları normal koşullarda zihnin enformasyon sistemine kolaylıkla asimile edilir, yaşantı söze dökülebilir, hikâyeleştirilir, anlam kazanır ve geçmiş diğer yaşantılarla sentezlenir. Ancak travma anılarında bilgi işleme süreci farklı şekilde işlemektedir. Bilgi işleme modeline göre, ağır bir stres oluşturan travma yaşantısı karşısında, bilgi işleme süreçlerinde olağanüstü bir durum oluşmakta, yeni/travmatik yaşantının/yaşantı anısının geçmiş yaşantı anılarına entegre edilmesi zorlaşmaktadır.
Bir tür dışlanmaya uğrayan ve dolayısıyla bütünleşememiş yaşantı, uyandırdığı tüm yoğun olumsuz duygularla birlikte ayrı bir bölmede tutulmakta gibidir. Anı, işlenemeden kaldığı için duygu, düşünce veya benzer yaşantılar yoluyla da uyarılabilmektedir. Bu özellik, travma sonrası stres bozukluğundaki artmış uyarılmışlık, bellek bozuklukları gibi belirtilerin kaynağı olarak görülmektedir.
Psikoterapi ile gelen farkındalık
Psikoterapide değişim ve iyileşmeyi getiren şey, kişinin farkındalığındaki artıştır. Farkındalık, bir gözlem süreci ile gelişir. Geçmiş yaşantıları algılama ve yorumlama tarzı ile bu yorumlama tarzına bağlı his ve davranışları çözümleme sürecinin bir getirisidir. Herkes nesnel gerçekliği kendince yorumlar, olan bitenlere geçmişten, en erken yaşlardan beri taşıdığı öznel ve kişisel anlamları katar, durumlara tepkisini belirleyen de budur. Kısacası farkındalık, şimdiki duygu ve davranış repertuarını anlama, geçmişten bugüne taşınan algı ve yorum tarzı ile bağlantılandırma çabasıdır.
EMDR tekniğinin kullanımında farkındalığı getiren şey ağırlıklı olarak zihinsel süreçlerdir.
Bir geçmiş anının kişiyi hala olumsuz etkiliyor olmasının nedeni, bu geçmiş olayla ilgili, şimdi hala geçerli olan bir olumsuz düşünceyi koruyor olmasıdır. Emdr tekniği bu düşünceyi en net şekliyle keşfetmeyi ve yerine sağlıklı/gerçekçi alternatifini koymayı amaçlar. Zihinsel süreçlerdeki bu değişimler kalıcı ve önemlidir çünkü bir iç görü olarak keşfedilmekten ziyade o anki sorunun kökenine bağlı olarak, kişinin kendi ifadeleri ile ortaya koyduğu, olumsuz inançlarıdır.
EMDR’nin etkileri neler?
EMDR, Travma Sonrası Stres Bozukluğu için en etkili tedavi yöntemlerinden birdir ve diğer travma müdahalelerine nazaran çok daha etkilidir.
Psikolojik travmalarda EMDR ile her türlü uzak geçmiş, çocukluk, ergenlik ve erişkinlik dönemlerinde yaşanan travmalar çözüme ulaşılabilmektedir.
EMDR ile travmalar sonucu oluşan duygusal yük boşaltıldığında, psikolojik ve ilişkili sorunlarına yol açan nedenleri ortadan kaldırmış olunur. Bunun sonucunda, yani sorunun asıl kaynağına ulaşıldığında kişideki semptomlar da ortadan kalkmış olacaktır.
Kendinden nefret eden kişinin yaşadığı olumsuz duygular iyileşmesini engeller. Yaşadığı travmatik olayın tamamen zihninden temizlenmesi gerekmektedir. Geçmişte yaşadıklarıyla hesaplaşmalı, bundan sonraki yaşamında onu daha iyi bir hayatın beklediğini bilmelidir. Kin güderek nefret duyulan kişi tarafından zihin sürekli tedirgin tutulmakta ve sonucunda farklı semptomlar gerçekleşir. Bu konuda kişi bağışlayıcı olmalı ve hayatının merkezine sıkıntı olarak koyduğu kişinin aslında onu tükettiğini bilmesi sağlanmalı.
Öfke ve korkuların kaynağına inen bir tedavi yöntemi
Öfkenin danışana kar olan bir tarafının olmadığını gösterir. Objektif yaklaşarak sorunun büyümesi önlenir ve gerekli işleme yapılarak öfke sevgiye dönüşür.
Korku ile yaşayan bir danışanın EMDR terapisiyle içsel deneyim yaşaması sağlanır ve yorumlanmaya başlanır. Korkunun kaynağı ve buna bağlı olaylar dizisi yaşanmaya başlar ve her bir seansta kendisine olan güveni artmakta ve şimdiki zamanda olması gereken yerde daha neşeli ve güçlü olduğu imajı kazandırılır.
Rahatsızlık verici olayların işlenmesinde danışanlar, sonrasında derin bir rahatlık ve huzur hissederler. Öyle bir hayatla bağ kurarlar ki bunu mucize olarak nitelendirirler. Hayatta yaşam gayesi bulamayan birisi için her şeyin sonu gibi gözükür. İnanç sisteminde büyük ölçüde hasar vardır. Bu durumda işleme bittikten sonra kişiye önceden yaşadığı sıkıntılar gibi olmadığı önemli olduğu, sonrasında inanç duygusunun iyileştiği ve kendini bulmaya yardımcı olur, EMDR.
EMDR terapisinde anlatılan uygulama iç görülerin ortaya çıkarılması ve işlenmesi, aslında kişinin kendini keşfetmesi. Bu terapi ile ilgili; hayatımızı nasıl değiştirir, korkulardan nasıl kurtulur ve daha birçok psikolojik olumsuzlukları yenmek için, bir sonraki yazımızı takip edin.
