AKP’nin Anayasa değişiklik teklifinin TBMM Genel Kurulu’ndaki ikinci tur görüşmeleri dün başladı. İkinci turda maddeler üzerinde görüşmeler yapılmıyor, sadece önergeler üzerinde konuşuluyor. İkinci turun beş-altı günde tamamlanması, daha sonra da Meclis’in yaklaşık 10 gün çalışmalara ara vermesi bekleniyor.
AKP’den gizli oylama uyarısı
Teklifin maddelerinin birinci turda 331 ila 340 oy arasında kabul edilmesi, referandum çoğunluğu olan 330’un bıçak sırtında aşılması nedeniyle, AKP yine sıkıyönetim ilan etti. Görüşme öncesi yapılan AKP Grup toplantısında Grup Başkanvekili Nurettin Canikli de milletvekillerini hem oylamalar hem de Meclis’ten ayrılmamaları konusunda uyardı.
Canikli, pulların zarfa konulmasının mutlaka kabinlere girilerek yapılması ve gizlilik kuralına uymaları gerektiğini belirterek, “Bulanık suda balık avlamak isteyenler var” dedi. İkinci turda oylamalar arasında uzun bir zaman olmayacağını vurgulayan Canikli, iki oylama arasında vekillerden Meclis’i terk etmemelerini istedi. “Aksi halde oylamaları kaçırma ihtimali son derece yüksektir” diyen Canikli, acil durumlarda yönetimin bilgilendirilmesini de istedi. Canikli, oylamalarda zarfları kutuya atmadan önce mutlaka yapıştırmaları gerektiğini belirterek, daha önce açık olan zarflardan pulların düştüğünü söyledi.
İkinci tur görüşmeler için Meclis’e Başbakan Erdoğan’ın yanı sıra CHP Genel Başkanı Deniz Baykal ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de geldi. Muhalefet ise engelleme girişimlerini sürdürdü. Anayasa paketine geçilmeden önce MHP’nin ‘son günlerde artan şiddet olayları’ ile ilgili araştırma önergesinin görüşülmesine ilişkin grup önerisi AKP’lilerin oylarıyla reddedildi. Grup önerilerinde Genel Kurul’u AKP’li Meclis Başkanvekili Nevzat Pakdil yönetti. Teklife geçilince kürsüye TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin çıktı.
Teklifin tüm görüşmelerinin Şahin tarafından yönetilmesi ise muhalefetin tepkisine neden oldu. MHP’nin isteği üzerine usul tartışması açıldı. MHP’li Oktay Vural, “Sizin şimdi burada bulunmanız, doğrudan doğruya oy hesabıyla buraya oturduğunuzu ortaya koyar. Bu da gizli oylamada taraf olduğunuzu ifade eder. Telefonların serbest olması da, sizin burada oturuşunuz da planlı bir organizasyon sonucudur” dedi.
CHP’li Hakkı Süha Okay, oylamaların ‘açık oylama haline dönüştüğünü’ savunarak, “Mevcutlu, refakatli, zimmetli bir süreç yaşanmıştır. Sizi şimdiden ikaz ediyoruz; birinci turda yaptığınız gibi parlamentonun saygınlığına halel verecek yöntemlerden vazgeçin” dedi. Okay, Meclis TV’nin oylama görüntülerini verişini eleştirerek, kabinlerin önlerinin gösterilmesini istedi.
AKP’li Bekir Bozdağ ise Meclis TV’nin CHP’li Meclis Başkanvekili Güldal Mumcu’ya bağlı olduğunu anımsatarak, “İstesinler, görüntülere alsınlar” dedi.
Şahin ise, “Hem iktidar hem muhalefetin hassas bir konuda Meclis’i yönetiyor olmamdan dolayı bana teşekkür etmeleri lazım. Çünkü böylece tüm milletvekili arkadaşlarımızın oy kullanmalarının da yolunu açmış oluyorum” dedi.
Teklifin, tartışmasız düzenlemeleri arasında yer alan toplumun dezavantajlı gruplarına pozitif ayrımcılık öngören 1. maddesinin gizli oylamasına 408 milletvekili katıldı. İlk tur oylamasında 70’e karşı 336 oyla kabul edilen madde, ikinci turda 75’e karşı 332 oyla geçti. Bu sonuç ise Meclis’te oy kullanma hakkı bulunan 335 milletvekiline sahip olan AKP’de fire olduğunu ortaya koydu. Kulislerde AKP’nin, bu maddenin oylamasında en az iki, en fazla altı fire verdiği öne sürüldü. Sonuç AKP’de hayal kırıklığı ile karşılandı.
Kız kardeşi vefat eden AKP’li Hamza Yerlikaya bu maddenin oylamasına katılmadı. DP’li Mesut Yılmaz ise sürpriz bir kararla oylamalara katılırken, yine 1. turda oylamalara giren DSP kökenli Bağımsız Milletvekillerinden Recai Birgün ile Mücahit Pehlivan da madde oylamasında yer almadılar. Eski Başbakan Bülent Ecevit’in yakın korumalığını da yapan Birgün, ikinci tur oylamalara katılmayacağını yazılı açıklama ile duyurdu. Rahşah Ecevit geçen hafta, Meclis’teki eski arkadaşlarına oylamalara katılmama çağırısında bulunmuştu. DSP’li milletvekilleri de oylamaya girmedi. 1. tur oylamalara katılan Bağımsızlardan Feyzi İşbaşaran, Zekai Özcan, Seyit Eyyüpoğlu ile TP’li Yaşar Öztürk’ün madde oylamasına katıldıkları belirtildi.
Arıtman kabinleri takibe aldı
İlk maddenin oylaması sırasında, Şahin, sık sık oylamaların gizli yapılması konusunda uyarılarda bulundu. Muhalif partilerin milletvekillerinin kabinleri göz hapsine alması dikkat çekti. CHP’li ve MHP’li bazı vekiller, oylamada görev alan katiplerin arkasına geçerek, işlemleri yakından izledi. Başkan, bu davranışlarından dolayı sık sık vekilleri uyardı. CHP’li Canan Arıtman, BDP sıralarına oturarak, cep telefonuyla sık sık kabinlerin fotoğrafını çekince AKP’li Canikli Başkan’a itiraz etti. Başkan Şahin de “Fark ettim ancak belki hatıra olsun diye çekiyordur diye düşündüm” karşılığını verdi. Arıtman, bu nükteli uyarılara rağmen göz hapsini sürdürdü. Arıtman’a Meclis Başkanı Şahin daha sonra sert tepki gösterdi. Şahin, “Meclis Başkanı olarak size gözlemci görevi vermedim lütfen yerinize oturun. Elinizde makine şak şak çekiyorsunuz, neyi çekiyorsunuz” diye çıkıştı.
