Avustralyalı girişim Cortical Labs, insan beyin hücreleriyle çalışan dünyanın ilk ticari biyolojik bilgisayarını tanıttı. CL1 adı verilen sistem, biyolojik nöronları silikon çiplerle birleştirerek bilgi işleme yeteneği sunuyor.
Avustralyalı girişim Cortical Labs, canlı insan beyin hücreleriyle çalışan dünyanın ilk ticari biyolojik bilgisayarını Barselona’da düzenlenen Mobil Dünya Kongresi (Mobile World Congress – MWC) 2025’te tanıttı.
CL1 adı verilen sistem, insan kök hücresinden türetilen nöronları silikon çiplerle birleştirerek bilgi işleme yeteneği sunuyor ve standart yapay zeka sistemlerine kıyasla daha az enerji tüketiyor.
Hücrelerin canlı tutulmasını sağlayan özel bir destek sistemiyle çalışan CL1, laboratuvarlar ve araştırma tesisleri için sipariş üzerine üretilecek. Ayrıca, kullanıcıların uzaktan erişim sağlayabileceği bir yazılım modeli de geliştiriliyor.
BİYOLOJİK BİLGİSAYARIN ÇALIŞMA PRENSİBİ
CL1, ‘Sentetik Biyolojik Zeka’ (SBI) olarak adlandırılan yeni bir yapay zeka sınıfına dahil ediliyor.
Geleneksel silikon tabanlı yapay zeka sistemlerinden farklı olarak, biyolojik nöronlar sayesinde daha hızlı öğrenme ve adaptasyon sağlıyor. Ayrıca, standart yapay zeka sistemlerine kıyasla daha düşük enerji tüketimi ile çalışıyor.
GERÇEK NÖRONLAR BİLGİSAYAR ÇİPLERİNE DÖNÜŞÜYOR
Cortical Labs’ın kurucusu ve CEO’su Dr. Hon Weng Chong, kongrede yaptığı açıklamada, “Yapay sinir ağları yerine, gerçek biyolojik nöronları bilgisayar çiplerine dönüştürüyoruz” dedi. Chong, insan kanı veya derisinden alınan hücrelerin kök hücrelere dönüştürülebileceğini, ardından beyin hücrelerine evrilerek hesaplama ve zeka geliştirme amaçlı kullanılabileceğini belirtti.
Biyolojik nöronlar, dijital donanıma bağlanmalarını sağlayan küçük elektrik kontaklarına sahip bir silikon çip üzerinde büyütülüyor. Bu yöntem, hesaplama süreçlerinde biyolojik hücrelerin kullanılmasını mümkün kılarak daha verimli ve sürdürülebilir bir yapay zeka altyapısı oluşturuyor.
DEMANS VEYA EPİLEPSİ HASTALARINDAN ALINAN NÖRONLARLA KİŞİYE ÖZEL İLAÇ ÜRETİLEBİLİR
Cortical Labs, CL1’in yaşam bilimleri araştırmaları, yeni ilaçların geliştirilmesi ve hastalık teşhisi alanlarında önemli katkılar sağlayabileceğini belirtiyor. Dr. Chong, “Bu teknoloji sayesinde, demans veya epilepsi hastalarından alınan nöronları büyüterek kişiye özel ilaç ve bileşikleri test edebiliriz” dedi.
Cihazın iç yapısı, hücreleri sağlıklı tutmak için pompalar, beslenme rezervuarı, filtreleme sistemleri ve gaz yönetim mekanizmalarından oluşan yapay bir yaşam destek sistemiyle donatıldı. Bu sistem, biyolojik nöronların uzun süre işlevsel kalmasını sağlayarak bilgisayarın istikrarlı bir şekilde çalışmasını mümkün kılıyor.
SİPARİŞ ÜZERİNE ÜRETİM VE UZAKTAN ERİŞİM İMKANI
Bu yıl içerisinde sipariş üzerine üretilecek ve sevkiyata hazır hale gelecek olan CL1 üniteleri, araştırma laboratuvarları ve bilimsel tesisler için özel olarak tasarlandı. Cortical Labs ayrıca, kullanıcıların laboratuvar ortamında yetiştirilen hücrelerle uzaktan etkileşim kurmasına olanak tanıyan ‘Hizmet Olarak Islak Yazılım’ (WaaS) modelini sunmayı planlıyor.
Cortical Labs’ın geliştirdiği biyolojik bilgisayar teknolojisi, 2022 yılında Neuron dergisinde yayımlanan bir çalışmada test edilmişti. Çalışmada, laboratuvar ortamında kültürlenen 800 bin nörondan oluşan bir koleksiyon, bilgisayar oyunu Pong’u başarıyla oynayarak öğrenme kapasitesini kanıtlamıştı.
BİYOLOJİK BİLGİSAYARLARIN TARİHÇESİ: DNA HESAPLAMADAN CL1’E
CL1’in geliştirilmesi, biyolojik bilgisayarların tarihindeki önemli bir adımı temsil ediyor. 1994 yılında Leonard Adleman, DNA’yı kullanarak yedi noktalı Hamilton yolu problemini çözmüş ve böylece DNA’nın hesaplama aracı olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Ayrıca, 2002 yılında İsrail’deki Weizmann Bilim Enstitüsü’nden araştırmacılar, enzimler ve DNA moleküllerinden oluşan programlanabilir moleküler bir bilgisayar geliştirmiştir. Bu bilgisayar, belirli kanser türlerini tespit edebilmiş ve teşhis sonrasında uygun ilacı salabilmiştir. (CNBC-E)
