Sağlık İstatistikleri Yıllığı’na göre, sağlık kurumlarına başvuran hasta sayısı artarken hekim ve sağlıkçı sayısının artmadığı görüldü. 100 bin kişiye düşen hekim sayısında Kamboçya’nın dahi gerisinde kalındı.
Sibel BAHÇETEPE
Sağlık Bakanlığı İstatistik Yıllığı’na göre, bakanlık bünyesindeki hastanelere başvuru ve ameliyat sayıları bir önceki yıla göre artarken, uzman hekim sayısı aynı oranda artmadı. Bir yılda bir milyara yakın kişi hekime başvururken, 6 milyona yakın kişi de ameliyat oldu.
Toplam hekim sayısı ise 194 binlerde kaldı. Verilere göre Türkiye’de 100 bin kişiye düşen hekim sayısı 228. Bu oran Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde 402, OECD ülkelerinde 372 iken Kamboçya’da ise 245. 100 bin kişiye düşen ebe-hemşire sayısı 356 oldu. Bu veri AB ülkelerinde 890, OECD’de 1002.
HEKİME BAŞVURU ARTTI
2022 Sağlık İstatistiği Yıllığı verilerine göre, Sağlık Bakanlığı hastanelerine başvuran hasta sayısı 2021’de 305 milyondan 375 milyona, üniversite hastanelerindeki hasta sayısı 40 milyondan 45 milyona çıkarken, özel hastanelere başvuran hasta sayısı da 69 milyondan 75 milyona çıktı. Verilere göre, 2. ve 3. basamakta hekime müracat sayısı 513 milyonu aşarken, birinci basamak yani aile sağlığı merkezlerine başvuru ise 340 milyonu geçti. Bir yılda 1 milyara yakın kişinin hekime başvurduğu ve bu sayının rekor düzeyde olduğu görüldü. 2022’de 10 olan kişi başına hekime başvuru sayısının ise 2023’te 11,5’e çıkması dikkat çekti. Verilere göre, toplam hekim sayısının 194 binde kaldığı görüldü.
Verileri değerlendiren Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’ndan (SES) Kubilay Yalçınkaya, şunları söyledi: “Sağlık Bakanlığı bünyesindeki hastanelere müracat sayısı yüzde 23, yatan hasta sayısı yüzde 17, ameliyat sayısı yüzde 37 artarken uzman hekim sayısı sadece yüzde 10 artış gösterdi. Sağlık kurumlarına başvurular kadar uzman hekim artışının olmaması hekimlerin neden kamuyu tercih etmediğini ve yurt dışına göçün sebebini açıklıyor. Türkiye kişi başına hekime müracat sayısında dünya birinciliğine gidiyor. Bu veriler ekonomik sorunlarla halkın sağlığının nasıl bozulduğunu da ortaya koyuyor. Türkiye, hekime en fazla başvuran ülkeler arasında 4. sırada. 2022’de 10 olan kişi başına hekime başvuru 2023’te 11,5. Sıralamada daha da yukarı çıkıyoruz. Her geçen yıl sağlığımız daha da bozuluyor. En büyük pay sağlıklı çevre, beslenme, barınma ve ekonomik kriz. 100 bin kişiye düşen hekim sayısında Kamboçya’nın, ebe-hemşire sayısında ise Bulgaristan’ın dahi gerisinde kalmak üzücü.”
***
Sağlıkçı yoğun iş yükü altında
Sağlık Çalışanları Hak ve Mücadele Derneği Sosyal İşler Sekreteri Abdurrahman Aktürk, özetle şunları kaydetti:
“Verilere göre uzman ve pratisyen hekim sayısı son bir yılda 2 bin 745 kişi artmış. TTB verilerine göre 2023’te yurt dışına çalışmak amacıyla alınan iyi hâl belgesi sayısı alan hekim sayısı 2 bin 785 kişidir. Sağlıkta şiddet, özlük ve mali haklarının yetersizliği, artan iş yükü gibi nedenlerle yurt dışına çıkan hekim sayımız, sisteme eklenen doktor sayısından fazla hale gelmiştir. Önlem alınmazsa hekim konusunda OECD ortalamasını yakalamak bir hayal olacaktır. İstatistik yıllığına göre ebe hemşire toplam çalışan sayısı 290 bin 350 kişidir. OECD ortalaması 100 bin kişiye düşen hemşire ebe sayısı olan 1002’ye ulaşabilmek için sisteme dahil olması gereken sayı 817 bin 221’dir. Ülke nüfusunun hiç artmadığı, bakanlığın yıllık 40 bin hemşire ebe ataması yaptığı varsayıldığında OECD ortalamasının yakalanması ancak 13 sonrasında mümkün olabilecektir. Sağlık çalışanları yoğun iş yükü altında ezilmeye devam edecektir.”
