“Kim nasıl anlayabilir bunu bilemiyorum ama hem Ermeni olmak, hem Türkiyeli; hem 23 Nisan’ı yaşamak bütün coşkusuyla ve ertesi günün bir parçası olmak bütün hüznüyle…”
Hasan Cemal
23,5 Nisan, HRANT DİNK, Agos, 23 Nisan 1996
Sancılı on yıllardan çıkmış ulusun tarihinde çok önemli bir ak gündür 23 Nisan. “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” düsturunun Meclis salonuna perçinlendiği gündür. Ve böyle bir günün ‘yaşam’ denilen çocuğa ve geleceğe akıtılan mirasıdır. Türk ulusunun belki de en akıllıca yaptığı öngörünün tarihidir.
‘Gelecek’ ve ‘çocuk’ ne de güzel buluşturulmuştur öyle. Ve de ne ustaca bir değerlendirmedir yıllar sonra 23 Nisan’ı sadece Türkiye ile sınırlı tutmayıp, bütün dünyanın çocuklarıyla paylaşma düşüncesi. Türk çocuklarına da dünya çocuklarına da kutlu olsun. Yeryüzünün dört bir yanına ‘savrulmuş’ Ermeni ulusunun tarihinde çok önemli bir kara gündür 24 Nisan.
Üç-beş Ermeni yan yana gelmeyegörsünler.
Alırlar ellerine pankartları dökülürler sokaklara hemen.
Nedir bütün bunların sebebi, niçin yollara düşer bu insanlar 24 Nisan’da?
Tarih, 24 Nisan 1915’in şafak vakti.
Özellikle İstanbul’daki Ermeni aydınlar, yazarlar, sanatçılar, öğretmenler, avukatlar, doktorlar, mebuslar teker teker alınırlar evlerinden.
Götürülürler…
Ve bir daha da geri dönmezler. İşte, birkaç gün sonra bütün Osmanlı İmparatorluğu sınırları içinde gerçekleştirilen ‘tarihsel Ermeni dramı’nın başlangıcıdır bu tarih. Kim nasıl anlayabilir bunu bilemiyorum ama hem Ermeni olmak, hem Türkiyeli; hem 23 Nisan’ı yaşamak bütün coşkusuyla ve ertesi günün bir parçası olmak bütün hüznüyle.
Kaç insan bu ikilemi yaşıyordur şu yeryüzünde?
Ne anlaması kolay, ne de anlatması.
Dilerim kimse de yaşamasın bu ikilemi bir daha.
23 Nisan nasıl daha bir coşkuyla yaşanır?
24 Nisan nasıl hafızalardan sildirilir?
Bütün bunlar çözümsüz sorular değil aslında.
23 Nisan bütün çocukların olacaksa eğer,
ben derim Ermenistanlı çocukların da olsun bir biçimiyle.
Çağırın onları da bu kutlamalara.
Barıştırın çocukları birbirleriyle, tanıştırın.
Sadece 23 Nisan da olmasın, 24 Nisan’ı da katın içine.
Daha da uzasın o günler, bütün Nisan’ı katın, bütün baharı katın.
Hadi siz beceremiyorsunuz diyelim, var olan kinler engel buna.
Bırakın bari dünyayı çocuklara, onlar bu işi halleder, yeter ki engel olmayın siz.
Bir başka severim 23 Nisan’ları.
Hem, bizim de hanımla evlendiğimiz gündür aynı zamanda.
Gerdeğe girişimiz de 23 Nisan’ı 24 Nisan’a bağlayan geceye rastlar.
İlk çocuğumuza can verdiğimiz andır o.
Ne 23 ne de 24 Nisan.
23,5 Nisan’dır belki de o an.
