Dizileri rekor kırdı, işçiye zam yapmadı

Sinema TV Sendikası, 7 Şubat Cuma günü Ay Yapım’ın Ezel dizisinin Arapça uyarlaması olan ve çekimleri Türkiye’de yapılan “Aser” setindeki emekçilere zam yapmadığını ve işten atmakla tehdit ettiğini duyurdu. Sosyal medyadan yapılan açıklamada, “Gün aşırı ülkemizin dizi ihracatının büyümesiyle övünenlerin emekleriyle bu değeri yaratan bizlere uygun gördükleri yoksulluk koşullarını kabul etmiyoruz. Muhayyel kara listelerden korkmuyoruz, çekinmiyoruz” denildi.

Set emekçileri bazen haftada 78 saate kadar çalıştıklarını belirterek örgütlü mücadelenin önemini vurguladı. “Aser” dizisinin setinde çalışan Sinema TV Sendikası üyeleri BirGün’e konuştu.

KOSTÜM TASARIM YARDIMCISI GİZEM ÖZDEMİR:

Haftalarca zam oranının açıklanmasını bekledik. Bu talebimizi yapım ekibine ilettik ancak herhangi bir yanıt alamadık. Geçtiğimiz hafta salı günü, hiçbir şekilde zam yapılmayacağı duyuruldu. Ertesi gün sete gittiğimizde, ekip olarak zam talebimizi yineledik. Bunun üzerine yapım ekibi bizimle toplantı yapmak istedi. Görüşmeler sırasında bize herhangi bir zam yapılmayacağı tekrarlandı. Biz de zam oranı açıklanana kadar bekleyeceğimizi belirttik. Bunun üzerine idari yapımcımız seti paydos etti ve şirketle görüşüp bize geri dönüş yapacağını söyledi. Ancak yaklaşık bir saat sonra, Ay Yapım’ın zam talebimizi hoş karşılamadığı ve zam isteyen ekip arkadaşlarıyla çalışmaya devam etmeyeceği bildirildi. Birkaç saat sonra ise yapım koordinatörü, ertesi gün set olacağını ve herkesin sete gelmesini istediğini duyurdu. Ancak ertesi gün sete gittiğimizde, araçların, karavanların, teknik ekipmanların ve oyuncuların olmadığını gördük. Meğerse organize edilmiş bir toplantı düzenlenmişti. İdari yapımcımız bizi karşısına aldı ve şirketin kesinlikle zam yapmayacağını söyledi. Ardından da “Kim kalmak istiyor, kim gitmek istiyor, siz söyleyin. Ben sizi işten çıkarmıyorum, siz kendiniz çıkıyorsunuz” diyerek bizi istifaya zorladı. İş sözleşmesinde zam maddesi olmadığını belirterek, “Bunu neden okumadınız? Okumamak cahilliktir” gibi küçümseyici ifadeler kullandı. Hatta “Siz delikanlı olsaydınız, buraya hiç gelmezdiniz” gibi sokak ağzıyla konuşarak, iş hakkını arayan çalışanlarını küçümseyen bir tavır sergiledi. Sonuç olarak, zam yapılmayacaksa zam talebimiz olumlu sonuçlana dek bekleyeceğimizi belirttik. Set ortamında resmi bir mesai kavramı yok. Sendikamız, yapım şirketiyle görüşmek istemesine rağmen şirket bunu geri çevirdi. Bu durumda hukuki sürecin başlatılması kaçınılmaz görünüyor.

KAMERA OPERATÖRÜ UĞUR ÇEPE:

Sinema TV Sendikası emek bileşenlerinin katkısıyla geniş kapsamlı toplantı ve anketleri sonucunda 2025 Ocak ayından itibaren sektör çalışanlarının talebi olan yüzde 50 oranını ilan etti. Ardından birçok yapım şirketi çalışanlarıyla müzakere edip belirli oranlarda zamlar yaparak ücretlerini iyileştirdi. Bizim işverenimiz olan Ay Yapım ise ocak ayı boyunca sessizliğini korudu. 4 Şubat Salı günü paydos edildikten sonra uygulayıcı yapımcı arkadaşımız ayaküstü bir toplantı ile şirketin zam yapmama kararı aldığını söyledi. 5 Şubat günü setteki çalışan arkadaşlarımızla bu kararın yeniden gözden geçirilmesini talep ettik, ardından sete gelen idari yapımcı Suzan Güverte paydos verdi ve evlerimize dağıldık. Birkaç saat sonrasında şirketin zam yapmama kararından dönmediğini ve o gün sette zam talep edenlerle yola devam etmeme kararı aldıklarını ekip şeflerinin bulunduğu WhatsApp grubundan iletti. İdari yapımcı da bizlerin kovulmasının maliyetinin zam maliyetinin belki 5 misli olacağını ama yine de zam yapmayacaklarını bütün ekibin içinde dile getirdi. Burada açıkça görülüyor ki yapımcımızın bu yaşananlara yaklaşımı sınıfsal üstünlük perspektifindendir. Enflasyona rağmen çalışanların ücretine sıfır iyileştirme reva görüldü. Çalışanlarının talebine evet demektense daha maliyetli bir yol seçilip yol ayrımına gitmeyi yeğleyen yapımcı bu kararı ile para kaybetmek pahasına emekçilerin hakkını vermeye yanaşmadı. Zam oranı belirleme konusunda bizler diyaloga açık iken yapımcı bunu bir sınıfsal meydan okuma olarak görmüş olacak ki sınıf kibriyle hareket edip keskin ve köşeli bir tavır aldı. Sendikamızın birçok olumlu çalışması olduğu halde film emekçilerinin yeterli düzeyde katılım sağlamaması yapımcıların elini güçlendiriyor. Örgütlü olmayışımız karşı tarafa cesaret veriyor. Birbirine rakip bildiğimiz yapımcılar ise kendi içlerinde çok sıkı bir şekilde örgütlüler. Biz set emekçileri olarak üzerimizdeki sınıfsal cam tavanları engel olarak görmüyoruz. Bunun diğer meslektaşlarımız için de umut ve cesaret verici olduğunun bilincindeyiz.

REJİ KOORDİNATÖRÜ İDİL ŞEN:

Biz bu işle anlaşırken Ocak 2024 ücretleri üzerinden anlaşmıştık. Büyük bir çoğunluğumuz en az 7 aydır çalışıyoruz. Vatandaş olarak en temel harcama kalemlerimize 1 sene boyunca gelen zamlar, Ocak 2025 zamlarıyla pik yaptı. İşçi olarak 7 aydır emek verdiğimiz projede, sembolik de olsa bir zam telaffuz edilmesini bekledik. Ocak ayında zam oranlarının açıklanacağını ve 1 Şubat itibariyle geçerliliği olacağı herkesçe bilinmesine, yani 1 ay önce yapılması gereken zam açıklaması 1 ay gecikme ile zam olmayacağı yönünde oldu. Örgütlendikçe daha güçlü durabileceğimizi düşünüyorum. Böyle geldi, ama böyle gitmek zorunda değil. Koşulları hayalini kurduğumuz seviyelere yaklaştırmak hiç de zor değil, istikrarlı bir dayanışma gerektiriyor sadece. Zam konusunda da bireysel değil kolektif bir yarar sağlayacağını düşündüğümüz için tepkimizde geri adım atmak istemiyoruz. Sürecin gerektirdiği ne ise, sendikanın ve sendika avukatlarının bizim adımıza en doğru şekilde yöneteceğinden eminim.

∗∗∗

AY YAPIM İHRACAT REKORU KIRMIŞTI

Ay Yapım 2023-2024 sezonunda dizi ihracatından 45,2 milyon dolar kazanarak rekor kırarken yapımcı Kerem Çatay ise 19,2 milyon dolar kazandı. Ay Yapım, ihracattan en çok para kazanan yapım şirketi oldu. İhracat gelirlerinden yaratıcı süreçte bulunan kimse pay alamazken emekçilerin zam talebine de olumsuz yanıt verildi.