Devrim Avcı
SORU: İyi günler. Benim iş sözleşmemi işveren haklı nedenle feshetti ve ben de bunun üzerine işe iade davası açtım ve kazandım. Noter aracılığıyla işverene iş başvurusunda da bulundum. Şimdi işverenin cevabını bekliyorum. Bu arada işveren beni işe başlatmazsa benim tazminatımı da ödemek zorunda olacak diye biliyorum. Bu durumda kıdem tazminatım nasıl hesaplanacak? İşverenin beni işten çıkardığı tarihe göre mi hesaplanacak? Cevabınız için teşekkür ederim. CEVAP: İyi günler. İşe iade davasının kesinleşmesinden sonra İş Kanunu’nun 21. maddesinin 6. fıkrası gereğince, kesinleşen mahkeme kararının tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. Eğer işçi bu süre içerisinde başvuruyu yapmazsa işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılacaktır. Dolayısıyla burada süresinde işe başvuru talebinizi işverene iletmeniz önemlidir. İşçinin 10 günlük süre içinde başvuru yapmasından itibaren kanunun düzenlemesine göre, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. Eğer bu süre içinde işe başlatmaz ise, mahkemenin belirlemiş olduğu boşta geçen ücretini ve işe başlatmama tazminatını işçiye ödemek durumundadır. İşe iade davası, bir tespit davası olduğu için bu dava ile mahkemenin verdiği karar ile işverenin yaptığı feshin geçersiz olduğuna karar verilmekte ve iş ilişkisinin devam ettiğine dair bir tespit yapılmaktadır. Dolayısıyla hükmedilen işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen ücret alacağı işverenin yapmış olduğu bu feshin geçersizliğinin yaptırımlarıdır. Burada sizin sorunuzda belirtmiş olduğunuz üzere işveren eğer haklı nedenle derhal fesih yapmış ve bu feshin geçersizliğine karar verilmiş ise bu durumda işçinin alacağı kıdem tazminatının akıbeti işverenin işçiyi işe başvurusu sonrası işe başlatıp başlatmayacağına göre belirlenecektir. Eğer işveren işçiyi başvurusu üzerine aynı koşullarda işe başlatırsa, iş sözleşmesi kesintiye uğramadan devam edecektir. İşverenin işçiyi başvurusuna rağmen işe başlatmaması durumunda da iş sözleşmesi hiç feshedilmemiş sayıldığı için işçinin işe başlatılmadığı tarihe kadar iş sözleşmesi devam etmiş sayılacaktır. İşçinin işe iade sonrası başvurundan sonra işverenin bir ay içinde işçiyi işe başlatması gerektiğinden iş sözleşmesi bu bir aylık süresinin sonunda sona ermiş veya işveren bu süre içinde işçiyi işe başlatmayacağını bildirmiş ise bu tarihte iş sözleşmesi sona ermiş kabul edilmektedir. Bu durum yeni bir fesih olarak kabul edilmektedir. Böyle bir durumda iş sözleşmesi işçinin işe başlatılmadığı tarihte sona ermiş sayılacağı için feshe bağlı alacaklar olan kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti de bu tarihteki ücrete göre hesaplanacaktır. “İşçinin işe iade sonrasında başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, işe başlatılmayacağının sözlü ya da eylemli olarak açıklandığı tarihte veya bir aylık başlatma süresinin sonunda iş sözleşmesi işverence feshedilmiş sayılır. İşçinin işe başlatılmaması fesih niteliğinde olmakla, işverence gerçekleşen bu feshe bağlı olarak ihbar tazminatı ile süre yönünden şartları mevcutsa kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti ödenmelidir. Hesaplamalar işe başlatmama yoluyla gerçekleşen fesih tarihindeki ücret ve kıdem tazminatı tavanı gözetilerek yapılmalıdır.” (Yargıtay 22. HD, 21.03.2018 Tarih, 2017 / 3619 E, 2018 / 7440 K) Dolayısıyla, kıdem tazminatı alacağınız mahkeme tarafından geçersizliğine karar verilen fesih tarihine göre değil, işverene başvurunuz üzerine vereceği işe başlatma veya başlatmama tarihindeki ücrete göre kıdem tazminatı miktarınız hesaplanacaktır. Mesela bu süre içinde iş yerindeki ücretlere zam gelmiş ise bu husus da kıdem tazminatının hesaplanacağı ücrette dikkate alınacaktır.
