İran’da 28 Aralık’ta başlayan protestolar 27 kentte sürerken, Tahran Kapalı Çarşısı’nda 1979’dan bu yana ilk kez kepenkler kapandı. Rejim güçlerinin saldırılarında en az 29 kişi hayatını kaybetti, bin 203 kişi gözaltına alındı; Kürt partileri ise ortak açıklamayla protestolara destek verdi.
İran’da 28 Aralık’ta başlayan protestolar sürüyor. Tahran pazarında sabah saatlerinde başlayan protestolarda sokağa çıkan kapalı çarşı esnafına rejim güçleri, biber gazı ve gaz bombalarıyla saldırdı. Yerel kaynaklar 1979’dan sonra ilk kez pazarda bu hareketliliğin olduğunu belirtiyor.
3 Ocak’ta İlam eyaletine bağlı Malkşahi kentinde protestolara katılan Muhammed Rıza Karmi isimli genç kentte bulunan Humeyni Hastanesi’de yoğun bakıma yatırılmıştı. Boksör olduğu öğrenen Karmi’nin sabah saatlerinde yaşamını yitirdiği duyuruldu.
Karmi, bir gün önce aynı kentte rejim güçleri tarafından katledilen Fares Mohsen Ağa Muhammedi ile birlikte cumartesi günü defnedilmesi bekleniyor.
Muhammedi’nin 3 Ocak’ta çıkan çatışmalarda Malkşahi şehrindeki Basij direniş üssüne ateş açan rejim güçlerince Reza Azimzadeh, Latif Karimi, Mehdi İmamipour ile birlikte katledildiği aktarıldı. Aynı eylemde 30 yurttaşın ise yaralandığı bildirildi.
OKUL KARARGAHA DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
Hengaw İnsan Hakları Merkezi, İlam’daki Humeyni Hastanesi önünde bulunan Rubaba Kamali Okulu’nun Salı ve Çarşamba günleri tatil ilan edildiğini bunun sebebinin ise rejim güçlerinin burayı askeri üs olarak kullandığını aktardı.
FOTOĞRAF SANATÇISI GÖZÜNDEN VURULDU
İlam kentindeki eylemlerde vahşi yaşam fotoğrafçısı ve video yapımcısı Sadıq Pervizzade, yüzünden ve gözünden vurulduğunu anlatan bir videoyu Instagram hesabından paylaştı. Pervizzade, videoda bir kurşun göstererek, “Elimde olan bu, bir av tüfeği saçması; kurtları ve yaban domuzlarını öldürmek için kullanılan türden ve tek bir atışta hedefe çok sayıda saçılma oluyor” dedi. Pervizzade, kendisini vuran kişinin genç biri olduğunu söylüyor.
‘HASTANEYE GİDEMİYORUM’
Pervizzade, hastaneye gitmek istediğini fakat polisler nedeniyle tedavi olamadığını söyledi. Pervizzade, “Acil servisler kurşunları başımdan ve yüzümden çıkardı, ancak gözümde ciddi bir enfeksiyona neden olan ve ameliyat gerektiren bir kurşun kaldı. Ancak, polislerin orada bulunması nedeniyle hastaneye gidemiyorum” ifadelerini kullandı.
İran’daki protestoların 27 kent, 88 ilçe, 257 kasabaya yayıldığı, 17 üniversitede de protestoların desteklendiği söyleniyor.
29 KİŞİ KATLEDİLDİ BİN 203 KİŞİ GÖZALTINDA
Ülkedeki insan hakları örgütleri ve medya kuruluşları katledilen, yaralanan ve gözaltına alınan protestocuların sayısı hakkında farklı bilgiler verirken Herena İnsan Hakları Örgütü’nün verilerine göre, 10 günde en az 29 gösterici katledildi, 64 gösterici yaralandı ve bin 203 gösterici gözaltına alındı.
Sosyal medyada, rejim güçlerinin protestoculara yönelik şiddet görüntüleri dolaşıma girerken, yaralananlar ise rejim güçlerinin olası şiddet, gözaltı ve işkencelerinden kaçınmak için hastanelere başvurmadığı belirtiliyor.
Rejim televizyonları ise protestocuların kırılmayan dirençlerini kırma ve protestoların yaygınlaşmasının önüne geçmek amacıyla “protestocuların itirafı” adı altında görüntüler yayınlamaya başladı.
KÜRT PARTİLERDEN ORTAK AÇIKLAMA
Öte yandan İran’da çalışma yürüten 7 siyasi Kürt partisi İran Kürdistan’ındaki Partiler Arası İşbirliği Diyalog Merkezi adı altında ortak açıklama metni yayınladı.
Yayımlanan metinde yedi siyasi parti üst düzey bir toplantı sonrası bu kararı aldığı açıklandı. Açıklamaya göre toplantıda İran’daki son siyasi olaylar ve Kürdistan’daki mevcut durum ele alındı. Katılımcılar, İslam Cumhuriyeti’ne karşı ülke çapındaki protestoları ve halk ayaklanmalarını tam olarak desteklediklerini ifade ettiler. Bu hareketleri güçlendirmek için etkili ortak işbirliğinin gerekliliğini vurguladılar.
‘İYİ HABERLER YOLDA’
Yayınlanan açıklamada, “İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı ciddi ve pratik adımlar atılması ve tüm Kürdistan’ın birliğinin ve dayanışmasının gerekliliğini vurguluyoruz; İran rejiminin Kürdistan Hareketine yönelik düşmanca politikalarına ve sistematik baskısına karşı önlemler alınması amacıyla. Tüm özgürlük savaşçıları için daha iyi haberler yolda” denildi.
Açıklamada ismi yer alan partiler şöyle: Komele Partisi’nden Seyîd Birahîm Elîzade, Kürdistan Örgütü ve İran Komünist Partisi, İran Devrimci İşçi Derneği Genel Sekreter Yardımcısı Omer Îlxanîzade, Kürdistan İşçi Derneği Genel Sekreteri Reza Kebî, İran Kürdistan İşçi Örgütü Genel Sekreteri Baba Şêx Husênî, Kürdistan Özgürlük Partisi Başkanı Hüseyin Yazdanpena, PJAK Eş Başkanı Emîr Kerîmî ve İran Kürdistan Demokrat Partisi Genel Sekreteri Mistefa Hicrî.
GÖZALTINA ALINANLARIN AİLELERİNDEN EYLEM
Gözaltına alınan çocuklarından haber alamayan aileler de İsfahan eyaletine bağlı Yazdanshahr’da Najafabad adliyesi önünde eylem başlattı. Burada aileler tarafından yapılan açıklamada, çocuklarının serbest bırakılmaması halinde hep birlikte sokaklara döküleceklerini kaydetti.
Açıklamanın ardından bir araya gelen binlerce kişi yürüyüş gerçekleştirdi. (DIŞ HABERLER-MA)
