Doğal yaşam hızlı modanın tehdidi altında. İngiltere’den Gana’ya gönderilen tekstil ürünleri Delsu Deltası’nda yaşam alanlarını yok ediyor. Çözüm üretilmezse çoğu plastikten üretilmiş bu ürünler dört bir yanı kaplayacak.
Melek Eylül BAŞAK
İhtiyaç dışı tüketimi pompalayan hızlı moda, geride gözle görülmeyen bir kirlilik bırakıyor. Üretim sırasında aşırı su tüketimine yol açan tekstil ürünleri atık olarak da zarar veriyor. Dünyanın el değmemiş alanlarında dahi atık tekstil dağlarına yol açıyor. Gelişmiş ülkelerde birkaç kez giyilip atılan elbise, pantolon ya da çorap yoksul ülkelere gönderilerek orada çöp yığınları oluşturuyor. Son örnek Batı Afrika ülkesi Gana’dan.
İngiltere’den Gana’ya gönderilen tekstil atıkları bir süredir koruma altındaki sulak alan Densu Deltası’na dökülüyor. Hiçbir imha yönteminin uygulanmadığı bu alandaki durumu, Greenpeace Afrika örgütü ve Unearthed gazetesi çalışanları araştırdı.
Densu Deltası Sulak Alanlar Sözleşmesi uyarınca “Ramsar alanı” olarak belirlenmiş. Endemik deri sırtlı ve yeşil deniz kaplumbağaları, kıyı kuşları, sayısı çok azalmış olan nadir pembe deniz kırlangıcına da ev sahipliği yapan bir bölge. Lagünlere ve akarsulara yakın alanda çöp dağları her türlü kural ihlal edilerek yükseliyor.
Bölge halkı yaşam alanlarının çöp sahasına dönüşmesinden endişeli. 7 yıldır deltaya yakın bir yerde yaşayan Seth Tetteh, “Üç yıl önce atıkları akarsuya bırakmaya başladılar. Artık balık tutmak için attığımız ağlara gömlek, pantolon takılıyor. Nehir suyu içilebilirdi. Artık bu mümkün değil, su siyaha büründü” dedi.
DOĞAL YAŞAM ORTAMLARI BOZULUYOR
Bölge halkı, atıkların doğal yaşam alanını tehdit ettiğine dikkat çekerek “Burada eskiden timsah, çalı kedileri, her çeşit kuş ve tavşan yaşıyordu. Artık yaşayamıyorlar. Onun yerine bolca sivrisinek ve dayanılmaz bir koku var” diyor.
Bölgedeki bir turizm tesisinin müdürü akarsuların bölgeye binlerce kıyafet getirdiğini ve onları yaktığını söyledi.
730 BİN TONU YAKILIYOR
İngiltere’den, yıllık 1.5 ton kullanılmış tekstil ürünü Gana’ya gönderiliyor. Bunların büyük bölümü geri dönüşüm sürecine dahil edilmiyor. Atık kıyafetlerin 730 bin tonu yakılıyor veya çöplük alanlara gönderiliyor.
EN ÇOK KIYAFET ATIĞI OLUŞTURAN ÜLKELER: Çin, ABD, Hindistan, İtalya, Almanya, Fransa ve İngiltere
ATIKLARIN GÖNDERİLDİĞİ ÜLKELER:Güney Afrika, Pakistan, Fas, Şili, Kenya ve Tanzanya.
İkinci el diyorlar ama hepsi yırtık Tekstil atığı gönderen ülkeler, markalar amaçlarının bu ürünlerin ikinci el olarak satılması olduğunu söylüyor. Ancak Greenpeace’e konuşan bir ikinci el kıyafet satıcısı bu konuda farklı düşünüyor. Balyalardan çıkan kıyafetlerin “Düşük kaliteli, çok eskimiş ve kullanılmaz” durumda olduğunu söylüyor. Kısaca kendi ülkelerinde tutmak istemedikleri ürünleri gönderdiklerini düşünüyorlar.
