Adnan Binyazar
Hemen her çağda toplumların vicdanında yerini bulan devlet adamları, bilgeler, sanatçılar olmuştur. Niceleri bu dünyadan göçse de onlar eylemleriyle, düşünceleriyle, yaratıcı buluşlarıyla hep anılacaktır.
Günümüzde de yol göstericiliğini sürdüren Albert Einstein onlardan biridir. Onun düşünsel dünyasını aydınlatan önermelerini özellikle gençler kaçırmamalı.
SEVDİĞİNİZ İŞLERE YÖNELİN
Kuzeni Elsa, onun yelken sevdalısı olduğunu söylese de ne yazık ki Einstein iyi bir yelkenci değildir. Birçok yelkenci onun yelkeninden uzak dururmaya çalışırmış. Yüzme de bilmezmiş, can yeleği kullanmaya da karşıymış. Tekne sahiplerinin, dünyada saygınlığı olan o fizik bilgesini kurtardığını analatan öyküler anlatılırmış.
O durumda bile deniz sevdalılarına şu öneride bulunuyor Einstein:
“Kendinizi rahatlatmak için sevdiğiniz işleri kötü yapsanız da yapmaya devam ediniz.”
SORULARI BİLMECE GİBİ ÇÖZÜN
Einstein fizikte ve ötesinde karşılaştığı her zorluğu çözülmesi gereken bir bulmaca olarak görüyordu. Çünkü bu yolla sorunlar arasında boğulmaktan kurtulup çözüme geçebiliyordu.
Bu duruma en güzel kanıt, belki de Einstein’ın özel göreliliği ortaya koymasının temelinde bu yatıyordu. Gene de bu düşünceler ışığında bile onun önerileri var:
“Bireysel hayatımızda karşılaştığımız sorunlar için o asıl konuyu bir kenara alır, onu bir bulmaca gibi görüp çözmeye odaklanabiliriz.”
ÖZELEŞTİRİ YAPIN
Her ne kadar fizikte çığır açsa da Einstein da döneminin bireyi olduğunun bilincindeydi. İkinci Dünya Savaşı’nın getirdiği yıkım ve siyasal ortam onu da etkiliyordu. Devletlerin birbiri arasında çıkan savaşlarından dolayı insanlar kutuplaşıyor, siyasal düşünceleri yüzünden birbirine zarar veriyorlardı.
Einstein, kutuplaşmaların kendimize, sevdiklerimize zarar verdiğini düşünerek şu öneride bulunuyordu:
“Bu durumda karşıt düşüncelere saldırmak yerine barış yolları arayarak yaşam kalitemizi yükseltebiliriz. O zaman içinde neredeyse bunalıma uğradığımız siyasal ortamda özeleştiriler yapar, kararımızı o doğrultuda yararlı kılabiliriz.”
EŞİTLİKÇİ OLUN
Einstein 1930’larda ABD’ye göç ettikten sonra oradaki ayrımcılıktan çok rahatsız olunca ABD hükümetine çok sert eleştirilerde bulundu. Özellikle siyah derililere yapılan ayrımcılıktan dolayı çok etkilenmişti. Hatta 1932 yılında FBI (Federal Soruşturma Bürosu), Einstein hakkında bir dosya bile açtı.
İnsanlık tarihinde birçok dönüm noktasının sahibi olan fizik bilgesi, insanın eşit olduğunu, bilimin sadece ayrıcalıklı insanlar için geçerli olmadığını savunma yolunda öneri yaratıyordu:
“Böyle bir ortamda bile sosyal yaşamımızda herkesi eşit görerek daha iyi bir hayat kalitesine ulaşabiliriz.”
GÖRÜNÜŞE ALDANMAYIN
Birçok insan dış görünüş bakımından Einstein’ın güzel bir görünümde olmadığını bilir. Dağınık saçları, yıpranmış giysileri, çorapsız ayakkabılarıyla, gerçekten de dış görünüşüne pek zaman ayıramıyordu. Bunu önemli görmüyor, rahatsız da olmuyordu. O nedenle hep benzer şekillerde giyiniyordu. Karar verme yorgunluğundan kaçınmak için öyle yaşamayı yeğliyordu.
Bu bağlamda önerisini aklının süzgecinden geçirerek açıklıyordu:
“Siz de öyle yaparsanız hayatınızdaki karmaşıklıktan kurtulursunuz. Böylece enerji seviyenizi, dolayısıyla hayat kalitenizi yükseltmiş olursunuz…”
