Avrupa ülkeleri arasında en çok tutuklunun bulunduğu ülkede, cezaevlerinin artırılmış kapasiteleri dahi aşılmış durumda. TİHEK raporuna göre, onlarca tutuklu koğuşlarda yer yatağında yatmak zorunda bırakılıyor.
Deniz Güngör
TİHEK yetkililerinin, Maltepe L Tipi Cezaevi’nde gerçekleştirdiği ziyarette kurumda kapasitenin üzerinde tutuklu bulunduğu saptandı. Cezaevine yapılan ziyarete ilişkin hazırlanan raporda, cezaevinin artırılmış kapasitesinin 1760 olduğuna dikkat çekilirken kurumda 2 bin 188 tutuklu bulunduğu aktarıldı.
Tutuklu sayısının kapasitenin üzerinde olmasından kaynaklı olarak tutukluların bir kısmının yerde yattığına dikkat çekilen raporda, 28 kişilik koğuşlarda genellikle 40’dan fazla tutuklunun kaldığı aktarıldı. TİHEK heyeti tarafından koğuşlara yapılan ziyaretlerde 28 kişilik koğuşların birinde 43 kişinin kaldığı ve 13 kişininse koğuşun ortak alanında yerde yattığı, bir başka koğuşta kalan 45 kişiden 15’nin de yerde yattığı gözlemlendi. Tutuklara ait dolaplar için odalarda yer kalmadığına dikkat çekilen raporda, yatakların ise eski ve yıpranmış olduğu görüldü.
DİSİPLİN CEZASI VERİLMEDİ
Kurumda yalnızca bir çamaşır makinasının bulunduğu ifade edilen raporda, makinayı yalnızca suça sürüklenen çocukların ve hasta tutukluların kullanmasına izin verildiği, geri kalan tutukluların ise çamaşırlarını ellerinde yıkadığı belirtildi. Raporda, cezaevindeki uyuz vakasının ise çamaşırların elde yıkama nedeniyle önüne geçilemediği vurgulandı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) cezaevinde son 1 yıl içerisinde görevli bir personel hakkında işkence ve kötü muamele iddiası içeren 16 şikâyetin yapıldığı da TİHEK raporunda yer aldı. Söz konusu personel hakkında şikâyetler sonucu yürütülen idari soruşturma kapsamında disiplin cezası verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği ortaya çıktı.
Kurumdaki diğer sorunlar şu şekilde sıralandı:
• Görevli personelin insan hakları, kişiler arası iletişim ile işkence ve kötü muamele yasağına ilişkin eğitim almadığı,
• Bir koğuşun yatakhane kısmında böcek bulunduğu, ilaçlamanın yetersiz kaldığı,
• Doku hasarı ve travma önleyici odada bulunan tuvaletin kameraların görüş açısında bulunduğu,
• Doku hasarı ve travma önleyici odada tutuklunun kendine zarar verebileceği floresan lamba bulunması,
• Çamaşırların koridorlarda kurutulmasının zaten kalabalık olan koğuşlarda havalandırmanın olumsuz etkilediği,
• Hasta ve engelli tutuklular için ayrı bir koğuşun bulunmaması, banyo ve tuvaletlerde tutamaç bulunamadığı görüldü.
YER YATAĞINDA YATIYORLAR
Maltepe L Tipi Cezaevi’nde yaşanan sorunların benzerlerinin Afyonkarahisar T Tipi Cezaevi’nde yaşandığı görüldü. Cezaevine ziyaret gerçekleştiren TİHEK heyetinin hazırladığı raporda, cezaevinin kapasitesinin 1212 olduğu ancak tutuklu sayısının 1334’ü bulduğu aktarıldı.
Heyetin koğuşlara yaptığı ziyaret sırasında bazı koğuşlarda yer yatağında yatan tutukluların olduğu ve kişi sayısı kadar dolabın bulunmadığı görüldü. Kurum idaresi ise TİHEK heyetine yaptığı kapasite fazlalığına ilişkin açıklamasında 6 Şubat depremleri ardından çok sayıda tutuklunun kuruma naklini gerekçe gösterdi.
Aynı zamanda hasta ve engelli tutuklulara ayrılan 2 koğuşta yapılan incelemede; koğuşların tutukluklar için uygun olmadığı saptandı. Koğuşta hem tuvalet hem de banyo olarak kullanılan bu alanlarda engelli kullanımına uygun şekilde bir tutamacın olmadığı görüldü. Raporda, hasta koğuşu olarak belirlenen koğuşların ise iki katlı olması, yatakhane kısmının yukarıda yer alması ve bu kısma erişimin ancak merdivenlerle sağlanması bakımından erişilebilir olmadığı vurgulandı.
Cezaevinde yaşanan diğer sorunlar şu şekilde sıralandı:
• Görevli personelin insan hakları, kişiler arası iletişim ile işkence ve kötü muamele yasağına ilişkin eğitim almadığı,
• Kadın tutukluların kullanabileceği kurutma makinasının olmaması,
• Doku hasarı ve travma önleyici odalarda kameraların tuvaleti görüntülediği,
• Arama odalarında tek kullanımlık önlüklerin bulunmaması, aramanın mevzuata uygun yapılmaması,
• Tutukluların geçici koğuşta uzun süre bekletildiği görüldü.
