G-20 ülkelerinin Toronto’da zirvesinde çıkan kemer sıkma politikalarına ilk yanıt Yunanistan ve İspanya’dan geldi. Yunanistan’da genel grev gerçekleştirilirken, kamu sektörü ödemelerindeki yüzde 5’lik kesintiye karşı İspanyol işçiler, başkent Madrid’teki metro seferlerini durdurdu.
Yunanistan’da işçi ve emekçileri hükümetin yoksulluk paketine karşı bu yıl beşinci kez genel greve çıktı. İşçi sendikalarının düzenlediği grev, turizm ve ulaşımı sekteye uğrattı. Greve çıkan emekçiler, emekli maaşlarında yapılması planlanan kesintileri ve emeklilik yaşının yükseltilme girişimini protesto etti.
Yunanistan Kamu Çalışanları Konfederasyonu (ADEDY) ve İşçi Sendikaları Federasyonu’nun (GSEE) çağrısıyla yapılan greve, kamu ve özel sektör çalışanlarının yanı sıra gümrük, postane, elektrik daireleri, havaalanları çalışanları, gazeteciler, emekliler ile işsizler katıldı.
Grev nedeniyle ülkenin en büyük limanı Pire’de gemiler yüklerini boşaltamadı. Feribotların çalışmaması nedeniyle adalar ve merkezi kentler arasında bağlantı da kesildi. Kamu sektöründeki birçok hizmet dururken, okullar ve bankalar hizmet vermedi. Hastaneler ise sadece acil servisler dışında hizmet vermedi.
Pedio tou Areos Parkı ile Syntagma Meydanı’nda gerçekleştirilen eylemlere on binlerce Yunanlı katıldı. Eylemler sırasında polis ve eylemciler arasında kısa süreli çatışmalar yaşandı. Polis, taş ve sopa benzeri cisimler atan göstericilere gözyaşartıcı gaz ile müdahale etti.
Yunanistan, AB’ye bütçe açığını kapamak için sıkı tasarruf önlemleri alacağını vaad etmişti. Karşılığında Avrupa bölgesinden ve IMF’den 110 milyar euro tutarında bir yardım almıştı. İspanya ve Portekiz ise, 750 milyar Euroluk sosyal güvenlik programlarına başvurudan kurtulmak için daha hafif bütçe kısıtlamaları uyguluyor.
İSPANYA’DA METRO ÇALIŞANLARI İŞBAŞI YAPMADI
İspanya’da ise maaşlarda yüzde 5’lik kesinti kararını protesto eden metro çalışanları Madrid’de günde 2 milyon insan taşıyan metro seferlerini tümden durdurdular.
Madrid Metrosu sözcüsü “Hiç bir hatta hizmet verilmiyor” diye konuştu. Başkentte, salı günü otobüsler tıka basa doldu. Çalışanlar, iş yerlerine ulaşmak için alternatif yollar bulmaya çalıştılar. İspanyol medyası, “Madrid Metrosu çalışanları son 20 yıl içerisinde ilk kez asgari hizmet sözleşmesini bozuyorlar” dedi.
Sendikalar kesintilerin kriz öncesinde artı değerde iken geçen yıl 11.2’ye ulaşan bütçe açığının kapanmasına yardımcı olması için planlandığını belirtiyor. Hükümeti, başka önlemlerin yanı sıra, kamu çalışanlarının ücretlerinde yüzde 5’lik bir kesinti yaparak 15 milyar euro (18.51 milyar dolar) kazanmayı hedefliyor. Söz konusu önlemlerin, aslen ulaşım gibi sektörlerde çalışan kamu emekçilerini kapsaması hedeflenmemişti. Ama Madrid’deki bölgesel hükümet, maaş kesintilerini, metro çalışanlarını da kapsayacak şekilde genişletti.
YÖNETİCİLER BANKALARIN DERDİNE DÜŞTÜ
Öte yandan Avrupalı politikacılar, bankaların 442 milyar euro (539.4 milyar euro) tutarındaki 1 yıllık sıcak para enjeksiyonunu geri ödemesi için kiritik bir gün olan Perşembe gününün sorun çıkmadan yönetileceğini garanti ederek piyasaları rahatlatmaya çalıştılar.
İspanya Maliye Bakanı Elena Salgado, “Avrupa Merkez Bankası’nın, İspanyol bankalarının içinde bulunduğu stresli durumun farkında olduğunu umduğunu” ifade etti.
Salgado, İspanyol radyosuna şöyle konuştu: “AMB, hükümetlerin kendisine akıl vermesinden hoşlanmadığını söylüyor. Benim söylemek istediğimn basitçe şu: Umuyorum ki, AMB, İspanyol finans sisteminin ihtiyaçlarının bilincindedir.”
AMB Konseyi üyesi Chiristian Noyer ise “AMB ve Eurosystem, sıcak paranın orada bulunması için ne gerekiyorsa yapacak” dedi.
Kimi bankaların zarar görebileceğini kabul eden Noyer, para piyasalarında yaşanabilecek olası sorunlara ilişkin, “Abartacak ve aşırı bir endişeyi gerektirecek bir durum yok” dedi.
Meslektaşı Ewald Nowotny, nakit sıkışıklığı yaşanmamasını güvence altına almak için, AMB’nin ekstra fonlar önermeye hazır olduğunu ifade etti.
Merkez bankası, yıl sonuna kadar yüzde 1’lik taban oranla üçer aylık sıcak para sağlayacağını açıkladı. Bu şekilde, kirizin neden olduğu olağandışı durumdan, beklemedeki sıcak para fonlarından çıkmayı hedefliyor.
Financial Times, “İspanyol bankaları, 12 aylık planın uzatılmaması yüzünden kızgınlar ve AMB’den daha uzun vadeli kredi sağlamasını istiyorlar” yorumunda bulundu. İspanya’nın banka sektörünün sağlığı son yıllarda uluslararası yatırımcılar için bir endişe konusu.
