Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 6,1 milyon kişinin GSS borçlarının devlet tarafından ödendiğini açıkladı. Ancak Aile Bakanlığı’na göre bu sayı 8,3 milyon. Sayıştay, SGK ile Aile Bakanlığı arasındaki farklılıkları eleştirdi.
Havva Gümüşkaya
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) milyonlarca yurttaşa mesaj yoluyla hatırlatması üzerine gündeme gelen Genel Sağlık Sigortası (GSS) borçları, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2025 bütçe görüşmelerinde de tartışmalara neden oldu.
Bakan Vedat Işıkhan, toplantıda yaptığı konuşmada “Sosyal güvencesi olmayan vatandaşlarımız aylık sadece 600 lira GSS primi ödeyerek ailece sağlık hizmetlerinden yararlanabilmektedirler” sözleriyle prim tutarının düşük olduğunu ima etti. Ancak Işıkhan, ağustos itibarıyla ödeme gücü olmayan 6,1 milyon kişinin GSS priminin devlet tarafından karşılandığını da açıkladı ve 2024 yıl sonu itibarıyla toplam ödemenin 103,9 milyar lira olacağının öngörüldüğünü ifade etti.
1 Ocak 2012 tarihinde yapılan değişiklikle zorunlu hale getirilen ve brüt asgari ücretin yüzde 3’ü kadar olan GSS primi bu yıl yıllık 7 bin 200 lira olarak belirlendi. Birkaç ay önce SGK, milyonlarca yurttaşa işsizlik dönemine ait GSS prim borçları için mesaj gönderip, ödeme talep etmeye başladı. Borçların ödenmemesi halinde yasal takip başlatılacağı belirtilen uyarıda, mevcut borç durumunun e-Devlet üzerinden sorgulanabileceği hatırlatıldı. Oluşan tepkinin ardından SGK’den yapılan açıklamada, yurttaşların gelir testine başvurarak GSS kapsamında sağlık hizmetlerinden ücretsiz faydalanabileceği bildirildi.
Gelir testi sonucuna göre aile içinde kişi başına düşen gelirin aylık ortalama tutarının brüt asgari ücretin üçte birinden az olması halinde GSS prim borcu devlet tarafından karşılanıyor.
Çalışma Bakanı Işıkhan’ın 6,1 milyon olarak açıkladığı devlet tarafından prim borcu ödenen yurttaş sayısı Aile Bakanlığı’na göre 8,3 milyon kişiye çıkıyor.
İKİ BAKANLIK ÇELİŞİYOR
Aile Bakanlığı’nın, Çalışma Bakanı Işıkhan’ın bütçe görüşmeleri sırasında açıkladığı rakamdan yaklaşık 2 milyon daha fazla kişinin GSS borçlarının ödendiğine ilişkin açıklaması ile ortaya çıkan çelişki Sayıştay raporlarına da yansımıştı. SGK’nin 2020 yılına ilişkin Sayıştay raporunda, aradaki farkın Genel Sağlık Sigortalısı olarak tescil edilerek primleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca ödenecek kişilerin belirlenmesi konusunda mutabakat sağlanamamasından kaynaklandığı ifade edildi. Bakanlık, testin sadece başvurucuya yapılması gerektiğini, hanedeki diğer bireylerin tescilinin yapılamayacağını ileri sürerek her ay SGK’nin talep ettiğinden eksik prim ödemesi gerçekleştirildiği belirtildi.
Sayıştay, GSS primi alacaklarının tahakkuk ve tahsilinde etkinliğin sağlanması açısından SGK ile Aile Bakanlığı arasındaki uygulama farklılıklarını ortadan kaldıracak düzenlemelerin yapılmasını önerdi.
