Amerikan Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Mısır yetkililerine siyasi ve ekonomik reform çağrılarını yineledi ve ”insanların meşru ihtiyaçlarına” yanıt vermeleri çağrısında bulundu.
Olaylarda şu ana kadar dört kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Başkent Kahire’de çevik kuvvet polisi, binlerce göstericiyle çatışmasında gözyaşartıcı gaz kullanırken, ülkenin doğusunda Süveyş kentinde göstericiler kamuya ait bir binayı ateşe verdi.
Mısır’ın İngiltere’deki Büyükelçisi Hatem Seif El-Nasr, BBC’nin sorularını yanıtlarken, polisin itidalli davrandığını savundu.
Ancak bu ifadeler, göstericilerin anlatımlarıyla çelişiyor.
Göstericiler, Kahire’de şiddet olaylarının sorumlusunun polis olduğunu söylüyor.
Görgü tanıkları, gazeteciler sendikasının önündeki gösteriye müdahale ettiğini, göstericilere copla vurduğunu söylüyor.
Polis kordonunu geçmek isteyen göstericilere ise göz yaşartıcı gazla müdahale edildi.
Güvenlik güçleri adına yapılan açıklamada, 700’den fazla göstericinin gözaltına alındığı belirtildi.
BBC’nin Kahire’deki muhabiri John Leyne, yetkililerin siyasi bir krize güvenlik tehdidi olarak yaklaşmasının ülkede sıkça yaşandığını ifade ediyor.
Protestolara bakanlık yasağı
Polisin göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla müdahale ettiği ve 3 kişinin öldüğü dünkü gösterilerin ardından Mısır İçişleri Bakanlığı gösterilere yasak getirmişti.
Bakanlıktan yapılan açıklamada yürüyüş ve toplantılara izin verilmeyeceği, katılanların tutuklanacağı belirtildi.
Ancak protestocuların Kahire sokaklarındaki yerlerini yeniden almaya başladığı bildiriliyor.
Polis gece boyunca sokakları terk etmemekte direnen göstericileri göz yaşartıcı gaz ile dağıtmaya çalıştı.
Amerika Birleşik Devletleri Mısır’a çağrıda bulunarak barışçıl protesto eylemlerine karşı hoşgörülü olmasını istedi.
Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada halkın ekonomik, sosyal ve siyasi reform beklentilerine yanıt verilmesi gerektiğinin altı çizildi.
Mısır’da hükümet karşıtı protestocular dünü yoksulluk, yolsuzluk, işsizlik ve işkenceye karşı ‘başkaldırı günü’ ilan etmişti.
Ancak toplamayı başardıkları kalabalıklardan cesaret aldıkları anlaşılan protestocular, hükümet devrilene kadar eylemlerini sürdüreceklerini dile getiriyor.
Twitter engellendiSosyal paylaşım sitesi Twitter Mısır’da siteye erişimin engellendiğini açıkladı.
Twitter ve Facebook’un, 2009 seçimlerinden sonra İran’da, yakın zaman önce de Tunus’ta protestocuların harekete geçmesinde etkili olduğu görülmüştü.
Mısırlı yetkililerin bunu engellemek için erişimi engellediği tahmin ediliyor.
Ancak bir çok uzman söz konusu araçların kitlelerin harekete geçmesindeki etkisinin abartılmaması gerektiği görüşünde.
Mısır muhalefeti ve talepleri
Gözlemciler, eylemlerin, 1977’de temel tüketim maddelerinde sübvansiyonun kaldırılması üzerine yüzbinlerce yoksul Mısırlının sokaklara döküldüğü “Ekmek İsyanı”ndan bu yana görülen en büyük kitlesel protestolar olduğuna dikkat çekiyor. Ayaklanmada 800 kadar eylemci ölmüştü.
Tunus’ta 23 yıllık Zeynel Abidin bin Ali rejimini deviren halk ayaklanmasından esinlenen şimdiki gösterilerin arkasındaki en önemli güç 6 Nisan Gençlik Hareketi. Grup internet sitesinde taleplerini İçişleri Bakanı’nın görevden alınması, olağanüstü hal yasalarının yürürlükten kaldırılması ve asgari ücretin artırılması olarak sıraladı.
Facebook aracılığıyla 2008’de örgütlenen hareket, o yıl 6 Nisan’da genel grev çağrısında bulunmuştu.
İyi eğitimli gençlerin çoğunlukta olduğu hareket, diğer muhalif gruplara kıyasla tutuklanma riskine rağmen sokak gösterilerinin örgütlenmesi konusunda daha cesur davranıyor.
Eski Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed el Baradey’in lideri olduğu, bazı muhalif grupları çatısı altında toplayan Ulusal Değişim Birliği adlı örgüt ise, gösterilerde yer almadı.
Bununla birlikte El Baradey, Twitter mesajında eylemlere destek belirtti, “Baskı ve yolsuzluklara karşı yapılan barışçıl gösterileri destekliyorum. Değişim taleplerine kulak tıkanırsa başka ne seçeneğiniz olabilir ki?” dedi.
Ulusal Değişim Birliği, yaklaşık 30 yıldır iktidarda olan Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek’e Eylül ayında yapılacak seçimlerde aday olmaması ya da koltuğunu oğlu Gamal Mübarek’e miras bırakmaması çağrısında bulundu.
Birlik ayrıca, meclisin feshedilmesini istedi.
Ülkedeki en büyük ve en örgütlü muhalif grubu olan Müslüman Kardeşler’in son gösterilerde ne kadar payı olduğu net değil. Müslüman Kardeşler, eylemlere tam destek vermekten kaçındı.
BBC Türkçe
