Geçim sıkıntısıyla boğuşan milyonlarca yurttaş, kısa vadeli borçlanma yollarına yöneliyor. KMH kullanıcılarının sayısı bir yılda 1,5 milyon kişi arttı. Milyonlar kronik borçlanma döngüsüne girerken kişi başına düşen borç 2,5 kat arttı.
Havva Gümüşkaya
Geçim derdine düşen yurttaş kısa vadeli çözümlerle ayakta kalmaya çalışıyor. Halk arasında ‘eksi hesap’ olarak bilinen Kredili Mevduat Hesabı (KMH) son dönemin en çok kullanılan borçlanma enstrümanları arasında yer alıyor. Yüksek faiz oranına rağmen erişilebilir olması ve anlık nakit ihtiyaçlarını karşılaması bu ilgiyi artırıyor. Hesapta para olmadığında devreye giren ve günlük faiz işleyen KMH’lar hesaba para girmesiyle tahsil ediliyor. Böylece yurttaş kronik borçlanma döngüsünde hayat pahalılığı ile mücadele ediyor.
KMH hesaplarına uygulanan faiz oranı Mart 2024’ten bu yana yüzde 5 olarak uygulanıyor. Bunlara Banka Sigorta Muamele Vergisi (BSMV) ve Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) da eklenince faiz oranı daha da yükseliyor. Ancak buna rağmen kullanıcı sayısı ve borç bakiyesi hızla artıyor.
BORÇ TUTARI İVME KAZANDI
Risk Merkezi’nin raporuna göre geçen yıl Şubat ayında 190,7 milyar lira olan KMH bakiyesi bu yıl yüzde 158,9 oranında büyüyerek 493,7 milyar liraya ulaştı.
Sadece Şubat ayında 204 bin kişi ilk defa kredili mevduat hesabı, 192 bin kişi ilk defa kredi kartı, 130 bin kişi ise ilk defa tüketici kredisi kullandı. Böylece KMH kullanıcısı sayısı 30,4 milyon kişiye ulaştı. Geçen yıl Şubat ayında 28,9 milyon olan KMH kullanıcısı bir yılda 1,5 milyon kişi arttı.
KİŞİ BAŞI BORÇ 2,5 KAT ARTTI
Dar gelirli kesim geçinmek için KMH’a yüklenirken kişi başına düşen borç tutarı daha hızlı artış gösterdi. Geçen yıl 6 bin 593 lira olan kişi başına düşen ortalama borç, 2,5 kat artarak 16 bin 218 lira oldu.
Faiz oranlarının artmasıyla kredilerde yaşanan geri ödeme krizi, KMH’larda da yaşanmaya başladı. Kredili mevduat hesaplarındaki sorunlu kredi oranı yüzde 3,7’ye çıktı. Bu oran geçen yıl aynı dönemde yüzde 2,2 düzeyindeydi. Gelirleri ile ay sonunu getiremeyen yurttaşların borç sarmalı büyüyor.
