Çevreyi koruma harcamaları istatistikleri, AKP’nin yeşile düşman çevre politikalarına ayna tuttu. Havayı korumak için 6 milyar TL harcanırken havayı kirleten termik santrallara 4 milyar TL teşvik verildiği ortaya çıktı.
Mustafa Bildircin
Çevre koruma harcama istatistiklerine ve genel bütçeden çevre korumaya ayrılan paya tutulan mercek, AKP’nin yeşile düşman çevre politikalarını gözler önüne serdi. Çevre koruma harcamalarının 2023 yılı sonu itibarıyla yüzde 0,85’e kadar gerilediği belirlendi. Türkiye’de çevreye harcanan tutarın, AB ortalamasının yarısının dahi altına düştüğü öğrenildi.
Çevre koruma istatistikleri ve iktidarın çevre harcamaları, CHP Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu tarafından incelendi. 2022 yılında yüzde 0,95 olan çevre koruma harcamalarının gayrisafi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranının 2023 yılında yüzde 0,85’e gerilediğinin altını çizen Bakırlıoğlu, “Maalesef Türkiye’de nüfusun yüzde 92’sinden fazlası halen Dünya Sağlık Örgütü standartlarına göre kirli hava soluyor” dedi.
KAYNAK İHTİYACI KARŞILANMIYOR
TÜİK’in verilerine göre, Türkiye 2023 yılında çevreyi koruma için toplam 224,6 milyar TL harcadı. AB ülkelerinin çevre koruma harcamalarının GSYH içinde payı ortalama yüzde 2,2 iken Türkiye’deki oran yüzde 0,85’te kaldı. Türkiye’deki toplam 224,6 milyar TL’lik çevre harcamalarının yüzde 28’i, devlet ve kar amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından yapıldı. Mali ve mali olmayan şirketler ise toplam harcamanın yüzde 72’sini aldı. Buna göre, çevre için kullanılan her 10 TL’nin 7 TL’si, şirketler üzerinden kullanıldı. CHP’li Bakırlıoğlu, çevre koruma harcamalarının içinde şirketlerin payının AB ülkelerinde ise yüzde 52’ olduğunu kaydetti. 2025 yılında bütçeden çevre koruma hizmetlerine ayrılan tutarın yalnızca 28 milyar TL olduğunu kaydeden Bakırlıoğlu, “Çevre koruma bütçesinin toplam bütçeye oranı yalnızca binde 2… Atık su yönetimine ayrılan pay ise 6,3 milyar TL, yani on binde 3,5… Ciddi bir kaynağa ihtiyaç var ancak bu sağlanamıyor” diye konuştu.
Çevreyi korumak için 2023 yılında yapılan 6 milyar TL’lik harcamaya karşın çevre kirliliğine yol açan santrallara verilen teşviklerin büyüklüğü de dikkati çekti. CHP Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, Soma ve Elbistan’daki termik santralların çevreye uyum ile alakalı yatırımları yapmadığını belirterek, şunları söyledi:
“Santrallar baca gazı filtresi takmıyor, insanlar zehir solumaya devam ediyor. İktidar ise bu santrallara teşvik veriyor, piyasa fiyatının üstünde satış garantili elektrik alım anlaşması yapıyor. 2023 yılında santrallara yapılan teşvik 4 milyar TL. Yani havayı korumak için harcanan 6 milyar TL, kirletene verdiğimiz teşvik 4 milyar TL… Havanın korunmasına harcamamız gereken kaynağı havayı kirleten tesislere aktarıyoruz. Havamız, suyumuz, toprağımız kirli ve kirlenmeye devam ediyor ama çevre koruma harcamalarına ayırdığımız pay azalıyor.”
