Asgari ücret pazarlığı, işçi olmadan apar topar sonlandırıldı. 28 bin 75 lira olarak açıklanan asgari ücret, yüzde 27’lik zam oranıyla sefalet seviyesinde belirlendi. Ücret, tarihinde ilk kez açıklandığı gün açlık sınırına yenildi.
Asgari ücrette göstermelik zam pazarlığı oran veya rakam konuşulup tartışılmadan, hızla sonlandırıldı. 2026 yılı asgari ücreti net 28 bin 75 lira, brüt 33 bin 30 lira olarak açıklandı.
Asgari ücrete işçi talepleri göz önüne alınmadan sefalet düzeyinde, yüzde 27 oranında zam yapıldı. Ücret, daha uygulanmadan Kasım ayı açlık sınırının altında kaldı. Asgari ücret tarihinde ilk kez açıklandığı an Türk-İş’in açlık sınırına yenildi.
Zam oranın açıklamak için tek başına kamera karşısına geçen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, “İşçi temsilcilerini de işverenleri de karar alma sürecine dahil ettik” dese de ücret, işçi temsilcisiz masada apar topar belirlendi. Bakan Işıkhan, “Çalışanları enflasyona ezdirmeyecek, işvereni mağdur etmeyecek ortak noktada makul fikre vardık” diyerek yıllardır söylediklerini tekrarladı, “Denge gözetmek için yoğun çaba harcadık” dedi.
Ücret toplantısında “Toparlanıyoruz, büyüyüp güçleniyoruz. Bundan en büyük faydayı vatandaş görüyor” dese de zam yurttaşın bir aylık kaybını dahi karşılayamadı.
DİSK-AR araştırmasına göre asgari ücretliler sadece Kasım ayında aylık 6 bin 574 lira kaybetti. Bakan Işıkhan’ın işveren temsilcisi TİSK ile beraber açıkladığı zam olan 5 bin 971 lira bir aylık kaybı dahi karşılamıyor. Oran, kasım ayında açıklanan resmi yıllık enflasyon oranı yüzde 31,07’nin de altında kaldı.
Zam açıklaması için Türk-İş’e davet veya bilgilendirme yapılmadı. İşçinin sözünün, talebinin, izinin bulunmadığı toplantılar hızla sonlanarak ücret belirlendi. Türk-İş Başkanı Ergün Atalay da zamma ilişkin açıklama yaparak “Rakam taleplerimizin hiçbirini karşılamıyor, masaya oturmama kararında haklılığımız ortaya kondu” dedi.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel ücrete sosyal medya paylaşımıyla tepki göstererek şuifadeleri kullandı: “Asgari ücret tarihimizde ilk kez, açlık sınırının altında açıklanmıştır. Defalarca uyardık, işçinin hakkı olan 39 bin lirayı istedik. Ama salonlara hapsolan AK Parti sokağın sesini duymadı, 2026’nın sefalet yılı olacağını bugünden ilan etti. Bu ülkede havaalanını, köprü, yol işleten zenginlere geçiş garantisi var ama asgari ücretlilere geçim garantisi yok! İşte AK Parti’nin kara düzeni budur! Kimse yanlışa düşmesin. Bu rakamın, bu rezaletin tek sorumlusu Sayın Erdoğan’dır. 25,1 milyon insanın imza vererek ‘git’ dediği, bu dakikalarda milyonlarca çalışanın başını öne eğdiren Erdoğan, artık sandıktan kaçamaz. 2026 geçim yılı olamayacağına göre 2026 seçim yılıdır!!!”
GIDA SEPETİ YÜZDE 54 ZAMLANDI
Milyonları ilgilendiren asgari ücret zammı, yoksulluğa mahkûm edilen işçinin hiçbir kaybını telafi etmiyor. Milyonlar, yaşamak için temel gereksinimler olan gıda, barınma gibi ihtiyaçlarına erişimde güçlük yaşıyor. Yeni ücret, bir evin sağlıklı ve dengeli beslenmesini dahi karşılayamayacak seviyede.
Gıda fiyatları 67 aydır aralıksız zamlanıyor. 5,5 yılı aşkındır artan gıda fiyatları yurttaşın en temel ihtiyacı beslenme sepetinin de daralmasına yol açtı. Birleşik Kamu-İş’e bağlı KAMU-AR’ın yayımladığı gıda fiyatları endeksine göre fiyatlar aralıkta bir önceki aya göre yüzde 2,6 artarken geçen yılın aynı ayına göre artış yüzde 44,5 olarak gerçekleşti. Gıdada yıllık ortalama artış yüzde 54 oldu. 2024’te 1000 TL’ye alınabilen bir gıda sepeti için 2025’te ortalama 1540 TL ödendi. Gıda fiyatları, Eylül 2021–Aralık 2025 döneminde yüzde 1508 arttı.
Birleşik Metal-İş Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) kasım verilerine göre de açlık sınırı 27 bin 289 lira, yoksulluk sınırını 94 bin 393 lira olarak hesaplandı. Tek kişinin yoksulluk sınırı 43 bin 882 lira olarak hesaplandı.
BARINMA VE ENERJİ YOKSULUYUZ
Enerji ve barınma yoksulluğunu inceleyen çalışmalarıyla öne çıkan Mekanda Adalet Derneği (MAD), enerji yoksulluğunu İstanbul’un en büyük ilçelerinden Maltepe örnekleminde inceledi. Çalışmanın sonuçlarına göre yurttaşlar, evi ısıtamazken faturaları da zamanında ödeyemiyor.
Araştırmaya göre ankete katılanların yüzde 90,1’i kira giderleri için “Endişeleniyorum” ve “Son derece endişeleniyorum” cevaplarını verdi. Sağlık giderleri için aynı cevapları verenlerin oranı yüzde 81,6 oldu. Gıda giderleri için bu oran yüzde 80,3 olarak hesaplandı.
Geçimini “zorlanarak” sağladığını söyleyen evlerde enerji yoksulluğu oranı yüzde 67,4 iken “rahatlıkla geçinenlerde” bu oran yalnızca yüzde 4,6. Çalışmaya göre aylık ortalama ısınma gideri 2 bin 513 TL düzeyinde gerçekleşirken bu masrafın önemli bir kısmını oluşturan doğalgaz faturalarının ortalaması 1968 TL olarak hesaplandı.
Hane ekonomisinin kötüye gittiğini belirten 10 evden 4’ü faturasını ödeyemiyor. Geçim zorluğu yaşayan 3 evden 1’i ödeme gecikmesi yaşıyor.
YURTTAŞ SAĞLIKTAN KISTI
Alım gücü dengeli ve sağlıklı beslenmeye, evi ısıtmaya yetmeyen yurttaş sağlık harcamalarından da kıstı. İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) İstanbul Barometresi araştırmasına göre megakentte ortalama yaşam maliyeti 106 bin 34 liraya yükseldi. Yaşamak için gereken tutara erişemeyen yurttaş, sağlığından kıstı. İstanbul’da son bir yıl içinde sağlık sorunu yaşadığı hâlde doktora gitmeyenlerin oranı yüzde 35,4 oldu.
