İşçilerin; yaşça çok genç diyebileceğimiz bir genç işçi kuşağının iş yerlerinden çektiği videolar aslında uzun süredir dijital medyada yer alıyor. Kapitalizmin ve tek adam düzeninin Türkiye’de işçilerin taleplerini, çalışma ve yaşam koşullarını yürüttüğü görünmez kılma politikasını aşmanın bir yöntemi olarak dijital alan önemli bir alan oluyor. Buradan işçiler, ne olursa olsun, belki teknolojiyi kullanarak ya da ellerindeki telefonları yani kameraları kullanarak bu ambargoyu delip görünür oluyorlar. Fakat bu görünürlük bile iş cinayetlerinin önüne geçebilmiş değil.
İŞ CİNAYETLERİNDEN ÖNCE
İşçiler iş cinayetlerinden önce artık ne kadar itiraz etse de çalıştırdıkları çalışma ortamlarını belgeleştiriyorlar. Geçen yıl sosyal medyada çektiği video ile Afyonkarahisar’da hayatını kaybettiği iş cinayeti öncesinde Tuğla İşçisi Hüseyin Pirinç, çalıştığı fabrikada “etiketleme kilitleme sistemi” olmadığını belgelemiş bu videodan iki hafta sonra feci şekilde can vermişti, İliç’te e-posta atan jeoradar işçisi 9 işçinin toprak kayması sonucu toplu katliamına yol açan olayı olay olmadan bir saat önce raporlaştırmıştı. Jeoradar işçisi raporunda: “Sahada konuştuğumuz üzere yığın liçi güney batı kademe 32 ve kademe 25 arasında, özellikle son 2 kademede aşırı ve ani malzeme yüklenmesi nedeni ile bir ivme gözlenmiştir. An itibarıyla radar ölçümleri ile alanda 90 mmlik bir yer değiştirme tespit edilmiştir. Hareketin ivme hızını azaltabilmek adına, yığma operasyonlarının durdurulması ve birincil olarak çekme çatlaklarının kapatılması ve çimento ile düzeltilmesi gerekir” diye uyarıyor.
HA KOPACAK HA KOPACAK
Mehmet Şah Ece ise geçen hafta Muğla Güllük Limanındaki iş cinayeti öncesinde kopacak vinci çekti. Armador Denizcilik’e (EOS Group) bağlı OCEAN-S isimli geminin kreyninin kırılması sonucu Liman Operatörü Mehmet Şah Ece, iş cinayetinde hayatını kaybetti. Maden, enerji, baraj ve son olarak da liman yapan şirket ICC Group daha önce de iş yerlerinde iş cinayetleri ile gündeme gelen bir şirket. ICC Group’a ait Güllük Limanında çalışan Mehmet Şah Ece, Ocean-S isimli geminin kreyninin sorunlu olduğu için kreyne çıkmayacağını limana bildirmesine rağmen liman otoriteleri tarafından zorla kreyne çıkartıldı. Mehmet Şah Ece zorla çıkarıldığı vincin içerisinden vincin bakımsız olduğunu gösteren videolar çekti. Vinç Operatörü Mehmet Şah Ece, yaşanan kazadan önce çektiği videoda “Vinçte aşırı bir ses var, ha kopacak ha kopacak gibi gözüküyor” diyerek vinci gösteriyor. Ece’nin “Kapı iyi kapanmıyor, aralık oluşmuş. Menteşe kırılmış galiba. Çok ses var, çok sıcak, pervane de çalışmıyor” diyerek ihmalleri anlatması dikkat çekiyor. Ece’nin ‘kaza’ yaşanmadan önce vince çıkmak istemediğini ve vinçlerdeki çatlamaları iş arkadaşlarının bulunduğu gruba gönderdiğini ancak buna rağmen ‘tutanak tehdidi’ ile vince çıktığını ailesi dile getiriyor.
SENDİKALAR ÇALIŞMADAN KAÇINMA HAKKI İÇİN NE YAPIYOR
Bugün işçi sağlığı ve iş güvenliğinin ihlali veya ihtimali olan her durumda çalışmaktan kaçınma hakkı, özellikle Türkiye’de en zor ama en gerçekçi taleplerden birisi ve özellikle sendikalı olmayan iş yerlerinde işçilerin örgütlenmesinin pratik adımı olmalı. Koskoca konfederasyonlar, sendikalar işçilerden topladıkları aidatlarla çalışmaktan kaçınma hakkının kullanımı için; işçi danışma hatları, işçi hukuki destek merkezleri açarak bu durumlarda başvurulacak odak yaratabilirler.
