2013-2015 yılları arasındaki ‘çözüm sürecinde’ İmralı heyetinde yer alan İdris Baluken, geçmiş dönemin eksikliklerini değerlendirerek, yeni görüşmeler için ‘yasallık’ vurgusu yaptı
PKK lideri Abdullah Öcalan’ın son açıklamasını değerlendirirken Eski Halkların Demokratik Partisi (HDP) Grup Başkanvekili İdris Baluken, “10 yıl sonra müzakere kapısının yeniden aralandığını” söyledi.
BBC Türkçe’den Mahmut Hamsici’nin sorularını yanıtlayan Baluken, Öcalan’ın açıklamasını, “barışla ilgili umutları dirilten ve bütün siyasi çevrelere, toplumsal kesimlere sorumluluk yükleyen bir mesaj” olarak yorumladı.
Baluken yeni bir süreçten bahsetmek için ise erken olduğunu belirterek, “Henüz tümüyle tarafların örtüşen içerik mesajlarından bahsetmenin biraz zor olduğu kanaatindeyim” dedi.
2013-2015 yılları arasındaki “çözüm sürecinde” İmralı heyetinde yer alan Baluken, Öcalan’ın mesajının içeriğinde “demokrasi, barış, kardeşlik ve demokratik dönüşüm vurgularının öne çıktığını” söyledi.
MECLİS VURGUSU GEÇMİŞ DÖNEM EKSİKLİKLERİNE İŞARET
Baluken, açıklamada “şeffaflıktan” ve “çözüm zemini olarak TBMM”den bahsedilmesine de dikkat çekti:
“Sayın Öcalan’ın burada vermiş olduğu mesajda bütün siyasi çevrelere gidilmesi, onlara bu paradigma doğrultusunda bilgilendirmeler yapılması ve görüşlerinin alınması; siyasi çevrelerin de dar ve dönemsel hesaplara kapılmadan inisiyatif alması, yapıcı davranması, pozitif katkı sunması çağrısı başlı başına aslında, geçmiş dönemdeki eksiklik olarak ifade edilen kapsayıcılığın ne kadar önemsendiğini gösteriyor. Bir yönüyle aslında sürecin bütün kesimlerle paylaşılarak şeffaflığın sağlanması gerektiğini belirtiyor.
Yine zeminin Türkiye Büyük Millet Meclisi olduğu vurgusu da yasallık konusunda geçmiş dönemde ortaya çıkan eksikliklerin giderilmesi anlamında önemli bir noktaya işaret ediyor.”
BÖLGESEL GELİŞMELERE VURGU
Baluken, Öcalan’ın açıklamalarında bölgesel gelişmelere değinilmesinin altını çiziyor:
“Çok ciddi bir tıkanıklık var. Mesajda Gazze ve Suriye’deki gelişmelere vurgu yapılmış. Bölgesel meselelere demokratik değerler, insan hakları, temel hak ve özgürlükler, yaşam hakkı üzerinden baktığımızda aslında tam da bu tartışmaların ve böylesi bir sürecin kendini dayattığı ve aciliyet arz ettiği bir dönemden geçiyoruz. Şimdi gerçekten Suriye sahası ve Orta Doğu sahasındaki gelişmeler bize bu yangının bir yerinden bir önlem almanın zaruriyetini gösteriyor.
Mesajın başlangıcındaki Türk-Kürt kardeşliğine yapılan vurgu ve orada bunu güçlendirmek için karşı karşıya kalınan tarihi sorumluluk tespiti bunun aynı zamanda tüm halklar için de kader belirleyici bir önem ve aciliyet taşıdığı mesajı, paradigmanın özünü, ruhunu oluşturuyor.”
MUHALEFETE MESAJ
Baluken, Öcalan’ın açıklamalarında muhalefete nasıl bir mesaj vermek istediğini ise şu sözlerle yorumluyor:
“Geçmiş dönemde iktidarın süreci, muhalefetle veya diğer toplumsal kesimlerle birlikte ortaklaştırma, detaylandırma konusunda çekimser veyahut da karşıt konumlanması vardı.
Bu yeni tartışmaların başladığı dönemde de iç cepheyi tahkim etme üzerinden bir tanım yapıldı ama pratik siyasi uygulamalara baktığımızda o konuda yeterince bir çabanın ortaya konmadığını söyleyebiliriz. Sayın Öcalan’ın bu süreci bütün siyasi çevreler veya toplumsal bileşenlerle paylaşma önerisi, geçmişteki eksikliklerden de yola çıkarak bugüne dair gözlemi üzerinden ortaya koyduğu bir tamamlayıcı mekanizma olarak ifade edilebilir.”
BAHÇELİ VURGUSU NE ANLAMA GELİYOR?
Öcalan, mesajında ayrıca “Sayın Bahçeli’nin ve Sayın Erdoğan’ın güç verdiği yeni paradigmaya, ben de pozitif anlamda gerekli katkıyı sunacak ehil ve kararlılığa sahibim” ifadelerini kullandı.
Baluken, açıklamada Bahçeli’nin adının da yer almasını “önemseme” olarak yorumluyor:
“Belli ki ortada bir rasyonel değerlendirme var ve o doğrultuda şekillenen bir paradigma var. O paradigma doğrultusunda ilk mesajları sayın Bahçeli vermiş oluyor. Bu cümleden (Öcalan’ın ilgili cümlesi) bunu anlıyoruz. Dolayısıyla sayın Öcalan’ın da bunu kıymetlendirdiği, önemsediği sonucunu çıkarabiliriz.”
‘YENİ BİR SÜREÇ DEMEK İÇİN ERKEN’
Baluken, “Sizce yeni bir süreçten bahsedilebilir mi?” sorusunu yanıtlarken “Bence henüz erken” deyip ekliyor:
“Bir yeni paradigmadan bahsedilebilir. Bunu, Devlet Bahçeli’nin açıklamalarında da hükümet kanadındaki bazı açıklamalarda da görmüştük. Sayın Öcalan’ın da mesajında da bir yeni paradigmaya pozitif katkı sunacak ehil ve kararlılık vurgusu var.
Bu paradigma doğrultusunda yeni bir süreç adlandırması yapılması için heyetin devletle ve siyasi çevrelerle yapacağı görüşmeler ve sonrasında Sayın Öcalan’la görüşüp görüşmemesi veya görüştükten sonra ortaya çıkan çerçeve belirleyici olacaktır. Çünkü henüz tümüyle tarafların örtüşen içerik mesajlarından bahsetmenin biraz zor olduğu kanaatindeyim.”
2013-2015 SÜRECİNİN EKSİKLİKLERİ
Baluken, 2013-2015 arasındaki sürecin neden çöktüğünü değerlendirirken ise şu yorumları yapıyor:
“Yasal boyut çok önemli. Sürecin her aşamasında parlamentoda gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve demokratikleşme ekseninde barışçıl ortamı sağlayacak bir siyasi iklimin oluşturulması önemli. Geçmiş dönemde bu konuyla ilgili ciddi eksiklikler vardı.
Sürecin yasal boyutuyla ilgili gerekli olan mevzuat hazırlıklarıyla ilgili bir çabamız vardı. Ama o dönem biz muhattaplarımızda bu konuda aynı istekli durumu görmedik.
Yine bölgesel gelişmeler yani o dönem Suriye’de yeni şekillenen bir hareketlenme, Rojava sahasında, kuzeydoğu Suriye sahasında ortaya çıkan bir takım yeni dengeler, hükümeti veya devleti farklı bir pozisyon almaya zorladı diyebiliriz.”
Bu değerlendirmeleri yapmakla birlikte Baluken, “Yeni başlangıçların tartışıldığı bir dönemde çok fazla geçmişe takılmaması gerektiği kanaatindeyim” diyor. (HABER MERKEZİ)
