İstanbul Büyükşehir Belediyesine yönelik soruşturma kapsamında hazırlanan iddianamede Ekrem İmamoğlu’nun 828 yıldan 2 bin 352 yıla kadar hapsi istendi.
Diploması iptal edildikten bir gün sonra 19 Mart’ta gözaltına alınan ve 23 Mart’ta tutuklanan İBB Başkanı ve CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu başta olmak üzere 402 kişi hakkındaki iddianame 237 gün sonra tamamlandı ve İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesine sunuldu.
İddianamenin tamamlandığı haberini Yeni Şafak’ın bu sabah manşetten duyurmasının ardından, İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı Akın Gürlek öğle saatlerinde basın toplantısı düzenlendi. 105’i tutuklu 402 kişi hakkındaki iddianame 3 bin 900 sayfa ve 7 bölümden oluştu. İddianamede 70’ten fazla “etkin pişmanın” ve gizli tanıkların ifadeleri yer aldı. İmamoğlu, 143 eylemle suçlandı. 15,5 milyon kişinin oyları ile Cumhurbaşkanı adayı olan İmamoğlu’nun 828 yıldan 2 bin 352 yıla kadar hapsi istendi.
Akın Gürlek, “Kamu zararı toplam suç tarihinden itibaren 160 milyar TL ve 24 milyon dolar. 95 tane taşınmaz. Bunlar güncel değerler değil. Suç tarihi 10 yıllık süreci kapsıyor” dedi.
7 bölümden oluşan iddianamenin birinci bölümünde “suç örgütünün genel yapısı ve özellikleri” ikinci bölümde, “soruşturmanın genel özeti”, üçüncü bölümde “örgüt lideri” olarak nitelendirilen İmamoğlu’nun Beylikdüzü Belediye Başkanı olduğu dönemde ilçedeki eylemleri yer aldı. Dördüncü bölümde İmamoğlu’nun İBB Başkanı olduğu dönemde “örgütün tıpkı bir ahtapotun kolları gibi İstanbul geneline yayılan eylemlerinden” bahsedildiği belirtildi. Beşinci bölümde İBB iştirakleriyle ilgili suçlamalar yer alırken, son bölümde de hakkında kamu davası açılan şüphelilerin üzerine atılı eylemlerle ilgili suç tasnifleri ve sevk maddelerine yer verildi. İstanbul il binasının alınması sırasındaki para görüntüleri, “örgüt faaliyeti ile ilgili sızan ilk görüntüler” diye nitelendirildi.
Erdoğan’ın sözleriyle başladı
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İBB soruşturmasına ilişkin “Ahtapot kolları gibi” sözleri, adeta bir imza gibi iddianamenin ilk paragrafında yer aldı ve üç yerde daha aynı ifade geçti. İfade kalın harflerle belirtildi.
İddianamenin girişinde şunlar söylendi: “Üçüncü bölümde örgüt liderinin Beylikdüzü Belediye Başkanı olduğu dönemde Beylikdüzü İlçesinde gerçekleştirdikleri eylemler, dördüncü bölümde örgüt liderinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduğu dönemde örgütün tıpkı bir ahtapotun kolları gibi ilimiz geneline yayılan eylemleri…”
Erdoğan, aylar önce İBB soruşturmasını işaret ederek, “Uluslararası ayağı olan, kolları Anadolu’ya uzanan ahtapot tipinde bir suç örgütü ortaya çıktı” demiş, ardından da “İstanbul’dan Türkiye’ye uzanan ahtapotun kolları bir bir deşifre oluyor. Örgütün kimleri haraca, rüşvete bağladığını kendi arkadaşları itiraf ediyor” ifadelerini kullanmıştı.
Erdoğan’a yanıt veren Özel, partisinin grup toplantısında kürsüye iki ahtapot dövizi ile çıkarak, bazı yolsuzluk iddialarını gündeme getirerek ‘ahtapotun’ iktidar olduğunu söylemişti.
“Suç örgütü” suçlamaları
İddianamenin içeriğinde Ekrem İmamoğlu’nun “suç örgütü kurduğu” ve “bu yapının lideri olduğu” öne sürüldü. Örgütün adı da “İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü” olarak ifade edildi ve şema şeklinde iddianameye koyuldu. “Suç örgütü lideri Ekrem İmamoğlu” ve “Ekrem İmamoğlu suç örgütü” ifadeleri, Aziz İhsan Aktaş iddianamesinde de yer almıştı.
İddianamede, İmamoğlu dahil 99 kişi “suç örgütü mensubu” olmakla suçlandı. Fatih Keleş, Murat Ongun, Ertan Yıldız, Murat Gülibrahimoğlu, Adem Soytekin ve Hüseyin Gün’e “örgüt yöneticisi”, 92 kişiye ise “örgüt üyesi” denildi.
İmamoğlu’na yönelik “casusluk” soruşturmasının kilit ismi Hüseyin Gün, “etkin pişmanlık” kapsamında ifade vermişti.
Belediye Başkanları iddianamede
Tutuklu Şişli Belediye Başkanı Resul Emrah Şahan iddianamede, 9 adet eylemden dolayı suçlandı. Bunlar arasında “kişisel verileri başkasına verme”, “yayma veya ele geçirme”, “icbar suretiyle irtikap”, “rüşvet”, “rüşvet teşebbüsü” gibi suçlamalar yer aldı. İddianamede Şahan hakkında “doğrudan örgüt liderine bağlı olarak hareket ettiği ve örgütün hiyerarşik yapısı içinde özel vasfa haiz üye olduğu” ifadeleri kullanıldı.
Beylikdüzü Belediye Başkanı Mehmet Murat Çalık da toplam 6 adet eylemden suçlandı. Çalık rüşvet almakla suçlandı.
İddianamede “örgüt yöneticisi” olarak nitelendirilen İBB Medya A.Ş.’nin Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ongun 52 ayrı numaralandırılmış eylemden dolayı suçlandı. Ongun’a “ihaleye fesat karıştırma ve kamu zararına dolandırıcılık”, “rüşvet ve irtikap eylemleri”, “rüşvet alma”, “kişisel verileri ele geçirme”, “trol yapılanmasını finanse etme”, “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama” suçlamaları yöneltildi.
“Örgütün kasası” olmakla suçlanan Adem Soytekin’e de 16 ayrı eylemden suçlama yöneltildi. Soytekin “rüşvetin teminine aracılık etme”, “rüşvet”, “icbar suretiyle irtikap”, “kamu kurum kuruluşlarının zararına dolandırıcılık”, “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamak” ve “örgüt kurmak ve yönetmek” ile suçlandı.
“Cumhurbaşkanı adayı olmak için fon oluşturdu” iddiası
İddianamede İmamoğlu; “CHP’yi ele geçirmek ve Cumhurbaşkanı adayı gösterilmesi için fon oluşturmak” amacıyla örgüt kurmakla suçlandı. İddianamede buna dair, “Örgüt… CHP’nin ele geçirilmesi ve sonrasında gerçekleştirilecek olan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde örgüt liderinin aday gösterilmesi için fon oluşturulması amacını matuf” ifadeleri yer aldı.
“İstanbul Senin” soruşturması da iddianamede
İmamoğlu’na yönelik “siyasal casusluk” suçlamasıyla başlatılan soruşturmanın kararının gerekçesinde de “Cumhurbaşkanlığı adaylığı için fon oluşturma amacıyla yolsuzluk yapmak” iddiası yer almıştı.
İddianamede “örgütün”, yurttaşların İBB uygulamaları üzerinden verilerini topladığı öne sürüldü. “İstanbul Senin” adlı uygulamanın bu amaçla geliştirildiği iddia edildi:
“Vatandaşların gündelik rutinlerine müdahale etmek ve toplumun siyasi tercihlerini belirlemek amacıyla kişisel verileri ve sandık verilerini ele geçirdikleri… Örgüt lideri Ekrem İmamoğlu’nun 2019 seçimleri öncesi seçim sloganlarından olan ‘İstanbul Senin’ adını verdikleri uygulama ile; toplumu etki altı altına almak, vatandaşların gündelik rutinlerine müdahale etmek ve toplumun siyasi tercihlerini belirlemek amacıyla kişisel verileri ve sandık verilerini ele geçirdikleri, vatandaşların konum bilgilerini bunlarla birleştirerek yurt dışına ve özel şirketlere sızdırıp analiz ettirdikleri, bu çalışmalar esnasında da Türk vatandaşı olmayan şahısları kullandıkları soruşturma dosyamız kapsamında tespit edilmiştir.”
Kurultay da iddianamede yer aldı
CHP’nin 38. Olağan Kurultayı da iddianameye girdi. Kurultay videolarının “incelendiği” iddianamede, “Ekrem İmamoğlu ile birlikte soruşturma kapsamında gözaltına alınan kişilerin 38. Kurultay’da CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in yanında Ekrem İmamoğlu ile birlikte yer aldıkları anlaşılmaktadır” ifadeleri kullanıldı ve “birlikte hareket ettikleri” söylendi.
Karabat ve Özer için fezleke bekleniyor
Öte yandan iddianamede haklarında suçlamalarda bulunulan CHP’li milletvekilleri Özgür Karabat ile Turan Taşkın Özer’in dosyaları ayrıldı. Vekiller hakkında fezleke hazırlanması bekleniyor. İki vekilin dosyası Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildi.
Avukat Mehmet Pehlivan hakkındaki suçlamalar
İddianamede, Ekrem İmamoğlu’nun avukatı tutuklu Mehmet Pehlivan’ın, dosyada tutuklu bulunan isimlere baskı yaparak örgüt hakkında bildiklerini anlatmalarını engellemeye çalıştığı iddia edildi. İddianamede, Pehlivan’ın, “tutuklananlara maddi destek verileceği” yönünde talimatlar verdiği ve örgüte güvenmediği bazı üyelerin yurtdışına kaçışlarını organize ettiği ileri sürüldü. Pehlivan’ın cezaevindeki şüphelilere İmamoğlu’nun talimatlarını ilettiği ve örgütün “çözülmemesi için baskı kurduğu” iddia edilen iddianamede, Pehlivan’ın avukatlık görevini kötüye kullandığını ve “hukuki yardımın dışına çıkarak” örgütün dağılmaması için çalıştığı öne sürüldü. İddianamede, Mehmet Pehlivan’ın eylemleri nedeniyle “özel vasfa haiz üye” olarak cezalandırılması talep edildi.
Gazetecilere suçlama
3741 sayfalık iddianamede gazeteciler Ruşen Çakır, Yavuz Oğhan, Şaban Sevinç, Soner Yalçın’a yönelik “Örgütün Hiyerarşik Yapısına Dahil Olmamakla Birlikte Örgüte Bilerek ve İsteyerek Yardım Etme, Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma” suçlaması yöneltildi. MEDYA AŞ. Yönetim Kurulu Başkanı ve İmamoğlu’nun danışmanı Murat Ongun’un, Emrah Bağdatlı aracılığıyla bu gazetecilere ödeme yaptığı öne sürülüyor. İddianamede “Suç örgütü ve yapılanmasının ‘PR’ için planlı ve düzenli haberler, içerikler ürettiği görülmüştür. Bu bakımdan Şaban Sevinç, Yavuz Oğhan, Ruşen Çakır ve Soner Yalçın’ın fiillerinin örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmamakla birlikte suç örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme suçunu oluşturacaktır” ifadeleri yer aldı.
Suçlama sayıları
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, yaptığı yazılı açıklamada, soruşturma kapsamında 105 kişinin tutuklu, 170 kişinin adli kontrollü olduğu, 7’sinin yakalama emri ile arandığını ve 1’i adli kontrollü olmak 5 müştekinin yer aldığını ifade etti.
Savcılık açıklamasında iddianamede, 143 adet suç eylemi olduğu iddia edildi. Ekrem İmamoğlu’nun 142 eylem nedeniyle cezalandırılması istendi.
İddianamede “İmamoğlu’nun doğrudan işlediği” öne sürülen suçlar şöyle:
- Suç işlemek amacıyla örgüt kurma
- Rüşvet (12 kez)
- Suç gelirlerinin aklanması (7 kez)
- Kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık (7 kez)
Örgüt adına işlendiği iddia edilen suçlar ise şöyle:
- Kişisel verilerin kaydedilmesi (2 kez)
- Kişisel verileri ele geçirme ve yayma (2 kez)
- Suç delilerini gizleme (4 kez)
- Haberleşmenin engellenmesi
- Kamu malına zara verme
- Rüşvet alma (47 kez)
- Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma
- İrtikap (9 kez)
- Kamu kurum ve kuruluşları zararına dolandırıcılık (39 kez)
- Suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama (4 kez)
- İhaleye fesat karıştırma (70 kez)
- Çevrenin kasten kirletilmesi
- Vergi Usul Kanunu’na muhalefet
- Orman Kanunu’na muhalefet
- Maden Kanu’na muhalefet
İddianameden detaylar
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik yürütülen ‘yolsuzluk’ soruşturmasına yönelik hazırlanan iddianamede,
İmamoğlu’na ‘örgüt kurucusu ve lideri’ denildi
- Ekrem İmamoğlu’nun, Beylikdüzü Belediye Başkanlığı’ndan itibaren “sistem“ kurarak, bu sistem sayesinde, önce İstanbul Belediye Başkanı seçildiği, ardından CHP’yi ele geçirdiği, ardından da CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı olduğu savunuldu.
- İddianamede yer alan ifadelere göre; örgüt faaliyetlerinin finansmanında usulsüz ihale, imar ve ruhsat süreçlerinden elde edilen gelirlerin belirli oranlarda “sisteme aktarıldığı”, bu gelirlerin hem kişisel zenginleşme hem de siyasi güç elde etme amacıyla kullanıldığı savunuldu.
- Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sıkça kullandığı ‘ahtapotun kolları gibi’ ifadesine 4 kez yer verildi.
- Ekrem İmamoğlu’nun CHP 38. Olağan Kongresi’nde Kemal Kılıçdaroğlu’nun karşısında Özgür Özel’i aday olarak belirlediği ve delegeleri satın alarak Özel lehine oy kullandırdığı ileri sürüldü.
- İmamoğlu’nun tutuklu Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat ile ittifak yaptığı öne sürülerek, CHP İstanbul İl Başkanlığı ve 2024 yerel seçimlerinde adayları belirledikleri iddia edildi.
- İmamoğlu, “CHP’yi ele geçirmek” ve “Cumhurbaşkanı adayı gösterilmesi için fon oluşturma amacıyla örgüt kurmakla” suçlandı. “İmamoğlu çıkar amaçlı suç örgütü” iddianamesinde, 160 milyar TL ve 24 milyon dolar kamu zararı olduğu iddiası da yer aldı.
- CHP ve İmamoğlu’nun İstanbul İl binasının bağışlarla toplanan paralarla alındığına yönelik açıklamasına karşın savcılık, bağış dışında kalan miktarın “örgütün suçtan elde ettiği kazanç” olduğunu iddia etti.
- İmamoğlu’nun 2014 yılında Beylikdüzü Belediye başkanı olarak göreve başladıktan sonra ilk olarak 2015 yılında kendi başkanlığı yetki alanındaki inşaatlardan ruhsat, imar, iskan izni gibi belediye işlemlerinde çeşitli usulsüzlükler yaparak firma sahiplerinden maddi menfaat temin eden bir yapılanma kurduğu ileri sürüldü. 2015-2019 yılları arasındaki örgütün kuruluş dönemine denk gelen süreçte “örgütün” rüşvet ve suç gelirlerinin aklama gibi eylemlerinin tespit edildiği öne sürülen iddianamede, eylemlerin tümünde İmamoğlu’nun iştirak ettiği ve yönlendirdiği iddia edildi. Eylemlerden elde edildiği ileri sürülen maddi tutarların İmamoğlu’nun 2019’da İBB Başkanı seçilmesi amacıyla kullanıldığı ileri sürüldü.
- İmamoğlu’nun İBB Başkanı olduktan sonra “örgütün faaliyet alanını genişlettiği ve suçtan kaynaklanan kazancı artırdığı” ifade edilen iddianamede, ilçe belediyelerinin sorumluluk sahasına giren konularda da karar alma yetkisine sahip olduğu belirtildi.
- İddianamede, İmamoğlu’nun 8 Ekim 2023’te yapılan CHP İl Başkanlığı seçiminde Kılıçdaroğlu’na yakınlığıyla bilinen tutuklu Beşiktaş Belediye Başkanı Rıza Akpolat ile ittifak yaptığı ve dönemin İl Başkanı Cemal Canpolat’a karşı Rıza Akpolat’ın aday gösterdiği iddia edilen Özgür Çelik’i desteklediği öne sürüldü. İmamoğlu’nun o dönem delegeler ve ilçe belediye başkanları üzerinde hakimiyeti bulunmadığı, bu yüzden Akpolat ile ittifak yapmak zorunda kaldığı iddia edilen iddianamede, Akpolat’ın yolsuzluklarla büyük maddi güce ulaştığı, delegelere maddi menfaat sağladığı ve Özgür Çelik’ten yana oy kullanmalarını sağladığı iddia edildi.
- İmamoğlu’nun 4-5 Kasım 2023’te gerçekleştirilen CHP 38. Olağan Kongresi’nde Kemal Kılıçdaroğlu’nun karşısında Özgür Özel’i aday olarak belirlediği, “delegeleri satın alarak” Özgür Özel lehine oy kullandırdığı ileri sürüldü.
- Yerel seçimlerde adayların İmamoğlu ve Akpolat tarafından belirlendiği öne sürüldü.
- CHP yönetiminin de suç yoluyla elde edilen gelirleri kullandığı ve bütün eylemlerden haberdar olduğu iddia edildi. İki CHP’li vekil de İmamoğlu’nun örgütünde olmakla suçlandı ve dokunulmazlıklarının kaldırılması istemiyle fezleke hazırlandı. İddianamede, oluşan kamu zararının 160 milyar TL ve 24 milyon dolar olduğu öne sürülerek, İmamoğlu ve oğlu ile çok sayıda kişinin şirketlerine, CHP İl Başkanlığı binasına el konulması talep edildi.
15 gizli tanık, 76 etkin pişmanlıktan yararlanma
- İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’ne sunulan iddianamede 15 gizli tanığın ifadeleri de yer alıyor. İddianamede “etkin pişmanlık”tan yararlananların sayısı 76 kişi olarak açıklandı.
Cebeci madenleri ve hafriyat alanı
İddianamede, “örgüt içerisindeki hiyerarşik yapıda yönetici pozisyonda bulunduğu” öne sürülen iş insanı Murat Gülibrahimoğlu’nun, Cebeci bölgesinde bulunan maden sahalarını 2019 sonrası İmamoğlu’nun bilgisi dahilinde satın almaya başladığı, 2021 tarihinden sonra ise İSTAÇ uhdesinde olan ve şüpheli Murat Gülibrahimoğlu’nun tekelleştirdiği resmi hafriyat alanlarının İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından kullandırılmayarak maden sahasının bulunduğu, hafriyat gelirlerinin şüphelinin şirket hesaplarına yatırılarak ‘sisteme’ sokulduğu iddia edildi. Gülibrahimoğlu’nun; Hakan Karaniş, Hüseyin Köksal, Tuncay Yılmaz, İbrahim Bülbüllü ve Fatih Keleş ile çok yakın ilişkilerde olduğu iddia edildi.
