İktidar emekliye ‘kaynak yok’ derken Türkiye’de kamunun emeklilik harcamaları GSYH’nin yüzde 4,3’ünde karşılık geldi. Türkiye, tüm dünyada emeklilere en az kamu kaynağı ayıran ülkeler arasında yer aldı.
Havva Gümüşkaya
Sosyal güvenlik sisteminin bütçeye yük olduğuna yönelik söylemler iktidar ve çevreleri tarafından yükseltilmeye başladı.
Emekli aylıkları ve emeklilik yaşında en çok gündeme gelen itirazlardan biri “kaynak yok” ve “sosyal güvenlik sistemi açık veriyor” oldu.
DİSK-AR tarafından hazırlanan araştırma bülteninde, ILO’nun son raporundan yararlanılarak ülkelerin sosyal koruma ve emeklilik harcamaları karşılaştırmalı olarak irdelendi. DİSK-AR raporunda Türkiye’de emekli aylıklarının artırılmasına ilişkin “kaynak yok” iddialarının gerçeği yansıtmadığı ve Türkiye’nin emeklilere GSYH’den pay vermeyi tercih etmediğine dikkat çekildi.
ILO verilerine göre dünyada sosyal korumaya ortalama GSYH’nin yüzde 19,3’ü oranında kamu kaynağı ayrılırken Türkiye’de bu oran yüzde 10,5’te kaldı. Yüksek gelirli ülkelerde ise bu oran yüzde 26’ya çıkıyor. Rapora göre yüksek gelirli ülkelerde ortalama emekli aylıklarına ayrılan payın GSYH’ye oranı yüzde 9 olurken düşük gelirli ülkelerin emeklilik harcamalarına ayırdığı pay 0,2. Türkiye’de ise emeklilik harcamalarına GSYH’nin yüzde 4,3 kadar kaynak ayrıldığı belirtildi. Raporda sosyal koruma harcamalarına en fazla pay ayıran ilk üç ülke yüzde 34,1 ile Fransa, yüzde 33,1 ile Finlandiya ve yüzde 30,4 ile İtalya olarak yer aldı. En az pay ayıran üç ülke ise yüzde 8,7 ile Ermenistan, yüzde 9,5 ile Irak ve yüzde 10,2 ile Azerbaycan oldu. Türkiye, sosyal koruma harcamalarına ayırdığı yüzde 10,5’lik GSYH payıyla dördüncü sırada yer aldı.
Emeklilik harcamalarına en fazla kaynak ayıran ilk üç ülke yüzde 16,9 ile İtalya, 16,3 ile Yunanistan ve 14,7 ile Fransa oldu. Türkiye’de kamu emeklilik harcamaları GSYH‘nin yüzde 4,3’üne karşılık gelirken emekliliklere en az kamu kaynağı ayıran ülkeler arasında yer aldı.
