TÜİK’e göre yıllık enflasyon yüzde 38,10 oldu. Dar gelirliler, gelirlerinin büyük kısmını karnını doyurmak için harcadı. Gıda fiyatlarındaki aylık artış yüzde 4,94 oldu. ENAG’ın açıkladığı veriler ise TÜİK’ten iki kat yüksek.
Ekonomi yönetiminin enflasyon karşısındaki hedefleri kâğıt üzerinde kalmaya devam ederken halkın geçim derdi her geçen gün büyüyor.
TÜİK’in açıkladığı verilere göre Şubat’ta aylık yüzde 2,27 artan tüketici fiyat endeksi geçen ay yüzde 2,46 yükseldi. Yıllık enflasyon yüzde 38,10 oldu. TÜFE’de kapsanan 143 temel başlıktan 113’ünde artış yaşandı. Merkez Bankası’nın yılsonu enflasyon hedefi olan yüzde 24’e ulaşılabilmesi için aylık fiyat artışlarının ortalama yüzde 1,33’ü aşmaması gerekiyordu. Ancak veriler, bu hedefin ulaşılabilirlikten uzak olduğunu gösteriyor.
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu ve bürokratlarına yönelik operasyonların etkisinin yansımadığı ve Ramazan ayını kapsayan Mart’ta sadece gıda fiyatlarındaki aylık artış yüzde 4,94 oldu. Aylık bazda enflasyona en büyük katkı yüzde 1,23 ile gıda ve alkolsüz içeceklerden geldi. En büyük fiyat artışı ise yüzde 9,96 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşti.
Yüzde 38,10 olarak hesaplanan yıllık enflasyonu en fazla etkileyen kalemlerin başında yüzde 9,51 ile gıda gelirken onu yüzde 9,47 ile konut harcamaları takip etti.
2025 Mart döneminde en yüksek fiyat artışı yıllık yüzde 80,42 ile eğitimde oldu. İkinci en yüksek fiyat artışının görüldüğü harcama grubu yıllık yüzde 68,63 artışla konut, üçüncü harcama grubu ise yüzde 46,74 ile alkollü içecekler ve tütün oldu. Gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki artış ise yıllık artış yüzde 37,12 olarak açıklandı.
ENFLASYONUN SONUÇLARI SINIFSAL
DİSK-AR, gelir düzeyi ve harcama kalıplarının farklı olması nedeniyle toplumsal sınıf ve kesimleri enflasyon sonucu ortaya çıkan pahalılığı çok farklı hissetmesine dikkati çekti. DİSK-AR tarafından yapılan açıklamada TÜİK verilerine göre en düşük yüzde 20’lik gelir grubunun toplam gelirin yüzde 6,3’ünü almasına karşın, bu grubun harcamaları içinde gıdanın payının yüzde 36,6 olduğu hatırlatıldı. En yüksek yüzde 20’lik gelir grubunda yer alan kesimin toplam gelirin yüzde 48,1’ini elde ettiği ancak harcamaları içindeki gıdanın payının yüzde 14,5’te kaldığı belirtildi. Böylece dar gelirli grupların gıda dışı harcamalar için geliri daha sınırlı kalırken yüksek gelir gruplarında bu miktarın oldukça fazla olduğu vurgulandı. Bu durumun pahalılığın farklı toplumsal kesimlerde farklı hissedilmesine yol açtığı belirtilen DİSK-AR açıklamasında “Dar gelirlilerin harcanabilir gelirlerinin sınırlı olması nedeniyle daha yoğun bir geçim sıkıntısı çekmektedir. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına, farklı toplumsal kesim ve sınıflara göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor” denildi.
DİSK-AR’ın hesaplamasına göre 100 birim gelir elde eden birinci yüzde 20’lik grup gıda için 36,6 birim harcama yaparken gıda dışı harcamalar için 63,4 birim kalıyor. Oysa en yüksek yüzde 20’lik grubun geliri 763 birim olup bunun 110,7 birimini gıdaya harcıyor ve elinde 653 birim gelir kalıyor.
∗∗∗
ENAG VERİLERİ TÜİK’İN İKİ KATI
Enflasyon Araştırma Grubu’nun (ENAG) açıkladığı veriler ile TÜİK’inkiler arası makas farkı giderek artmaya devam ediyor. ENAG’ın 2025 Mart ayı verileri, yıllık enflasyonun neredeyse iki kat üzerinde. TÜİK’in yıllık 38,10 olduğunu ifade ettiği enflasyon, ENAG tarafından 75,20 olarak hesaplandı. ENAG, enflasyonun aylık bazda ise yüzde 3,91, olarak hesapladı.
Alt gruplarda en yüksek enflasyon yüzde 6,55 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti. Bu grubu, yüzde 5,62 ile lokanta ve oteller grubu izledi.
∗∗∗
ŞİMŞEK PROGRAMI YOKUŞ AŞAĞI GİDİYOR
CHP Bolu Milletvekili Türker Ateş de mart ayı enflasyon rakamlarının ekonomide işlerin iyiye gitmediğini gösterdiğine işaret ederek yazılı açıklamada bulundu. “Mehmet Şimşek’in programı, piyasaya güven vermek bir yana dursun, alım gücünü iyice eritti. Ekonomi yönetiminin sabır çağrıları boşa çıkmıştır, çünkü yurttaşın sabredecek hali kalmadı. Mazot bitti, ekonomi freni patlamış kamyon gibi yokuş aşağı gidiyor” diyen Ateş, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Tezgâhlar el yakmaya devam ediyor. Yumurta fiyatları bir yılda yüzde 82 arttı. Çikolata yüzde 74 zamlandı. Kahve fiyatları yüzde 63 yükseldi. Sebze ve meyve fiyatları yüzde 60’ın üzerinde arttı. Elektrikte yüzde 52, ekmekte yüzde 50 fiyat artışı yaşadı. Satıcı satarken, vatandaş satın alırken utanıyor. Tarım ülkesinin geldiği duruma bakın. Sabredecek güç kalmadı. İktidarın tüm iddialarına rağmen enflasyon yeterince hızlı düşmüyor, halkın sofrası her geçen gün daha da boşalıyor.”
∗∗∗
‘TÜİK’E İNANMIYORUM’
Kriz günden güne derinleşirken halk da adeta hayatta kalma mücadelesi içinde. ANKA’ya konuşan emekli yurttaşlar TÜİK verilerine kesinlikle inanmadıklarına vurgu yaptı. Emekli Müslüm Duru “Yeter ki enflasyon sabit kalsın. Maaşımıza zam yapılmamasına razıyım. Bayram ikramiyesini de daha çekmedim. Çekersem biter diye korkuyorum” derken emekli Güler Doğan da şu ifadeleri kullandı: “Geçinilmiyor ama geçinmeye çalışıyoruz. Bir kalıp peynir 300 lira. Çocuklara bayramlık bile alamadık. Torunlar, harçlık verdiğimde ‘Bu ne babaanne?’ diyorlar. 15-20 lira zor veriyorum. Yok ki veresin. Torunumun çocuğu oldu, kıyafet almam mümkün değil. Sadece bakıyorum. Önceden dikiyordum, şimdi onu da yapamıyorum.”
Seçil Çaycı ise “TÜİK’in açıkladığı rakamlar bence doğru değil. Elektrik, su, doğal gaz faturalarını öderken zorlanıyoruz, yetişemiyoruz. Ben iki yerden maaş almama rağmen yine yetişemiyorum. Asgari ücretle ev kirası verenler var. Denetleme yok. Sessizce her şeye zam geliyor” şeklinde konuştu. Bir diğer yurttaş “TÜİK’e kesinlikle inanmıyorum. Bence enflasyon yüzde 80-90. Markete gitmeye korkuyorum” dedi.
∗∗∗
HEP BERABER MÜCADELEYE
Büro Emekçileri Sendikası Araştırma Merkezi (BES-AR), “Kamu Emekçilerinin Enflasyon Sepeti Araştırması”nın sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, mart ayında tüketici enflasyonu aylık 3,68, yıllık yüzde 58,20 arttı. TÜİK tarafından açıklanan 2025 yılı Mart ayı tüketici enflasyonunda 2,46 bir önceki yılın aynı ayına göre (yıllık) yüzde 38,10 artış olurken BES-AR’ın araştırmasına göre ise tüketici enflasyonu bir önceki aya göre yüzde 3,68 bir önceki yılın aynı ayına göre (yıllık) yüzde 58,20 artış gösterdi.
Sendika Genel Başkanı Özer Avanaş araştırma sonuçlarına ilişkin açıklama yaptı. İktidarın uyguladığı politikalardan rahatsız herkesi mücadele etmeye çağıran Avanaş, şunları söyledi: “İktidarın tasarruf tedbirleri adı altında uygulamış olduğu ‘sıkı para politikaları’na rağmen, TÜİK’in verileri dikkate alınsa bile enflasyonun istenildiği gibi düşmediği ve aksine artmaya devam ettiği görülmektedir. Başta biz kamu emekçileri, emekliler, asgari ücretliler olmak üzere toplumun geniş kesimlerini derin yoksulluğa sürükleyen bu kemer sıkma politikaları, iktidarın başta yargıyı araçsallaştırması, toplumun geniş kesimlerini rahatsız eden haksız idari tasarrufları ekonomik dengelerin daha fazla bozulmasına yol açmaktadır. Bilinmelidir ki bizler iktidarın tasarruf tedbirleri altında dayattığı bu yoksullaştırıcı politikalara, haksız ve hukuksuz uygulamalara sessiz kalmayacağız.”
∗∗∗
SARI SENDİKA MEMUR-SEN BİLE TEPKİ GÖSTERDİ
Yandaş sarı sendika Memur-Sen’in Genel Başkanı Ali Yalçın bile TÜİK’in mart ayı enflasyon verilerine tepki gösterdi. Yalçın, “Kamu görevlilerimiz ve doğrudan toplu sözleşme masasının kararlarından etkilenen memur emeklilerimiz, 2026 ve 2027 yıllarında enflasyon karşısında kayıp yaşamaya mahkûm edilmemelidir. Aksi taksirde bilerek ve isteyerek Hakem Kurulu’nu işaret eden sürecin sonucunu şimdiden öngörüyor, benzer tablonun yaşanacağını hepimiz iyi biliyoruz” ifadelerini kullandı.
