Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bugün Meclis komisyonuna gelecek. Bütçede patronlara sigorta primi kalemi artarken işçi sağlığı ve güvenli ile çocuk işçilik ile mücadele kalemleri sabit kaldı.
Damla Kırmızıtaş
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bütçesi, 2026 teklifinde 447.9 milyar TL’ye geriledi. Bugün Plan ve bütçe komisyonunda görüşülecek bakanlık bütçesinde patronlara sunulacak teşviklerde arttırma oranları üzerinden ücret zammının yüzde 25 bandına sıkıştırılacağı görülürken geçtiğimiz hafta Dilovası’da kaçak olduğu iddia edilen yapı ve işletmede çıkan patlamada 2’si çocuk 6 kadın işçi yaşamını yitirmişti. Bakanlığın bütçesinde çocuk işçilik ile mücadelenin arttırılması için pay yer bulmadı. 2024’ten 2025’e gerileyen iş sağlığı ve güvenliği (İSG) uygulamaları artmadı. Tutmayan “ölümlü iş kazası” hedefi ise yine aynı düzeyde belirlendi.
“Bayram ikramiyesi alan emekli sayısı” hedefi yüzde 1.8 azaldı (16.2 milyondan 15.9 milyona.) Program bütçesinin yüzde 92.1 kesilmesi, emekli başına düşen bütçe payında kağıt üzerinde “reel” bir çöküş gösteriyor. İşsizlik Sigortası Fonuna yüzde 1’lik devlet katkısı, işveren sigorta prim teşvikleri ve İŞKUR’un giderleri için kullanılıyor. Program bütçesindeki yüzde 28.8’lik artış, faydalanıcı sayısı hedeflerinin üzerinde kaldı. “İşveren prim teşviki” faydalanıcı sayısı yüzde 1.7 arttı, böylece gelecek yıl için ücretlere yapılacak zamların yüzde 25-27 bandında sınırlı kalacağı görülmekte.
Çocuk işçilikle mücadele yok
“Çocukların korunması ve gelişiminin sağlanması” programı için 2026 hedefi 30 bin çocuğa ulaşmak olarak belirlenmiş olsa da programın bütçesi 2025’teki 1000 TL’lik sembolik ödenekten 2026’da 0 TL’ye indirilerek bütçeden tamamen çıkarıldı. Bakanlığın çocuk işçilik ile mücadele programında ise 2025 yılında 30 bin çocuğun faydalanması hedeflenmekteydi. Hedef 2026 yılı için ise sabit tutuldu. Kocaeli Dilovası’da parfüm şişeleme atölyesinde meydana gelen yangında 2’si çocuk 6 kayıtsız kadın işçinin yaşamını yitirmesiyle birlikte bir kez daha ortaya çıkan kayıtsız çalışma ve çocuk işçilik, bakanlığın bütçe planında faaliyetlerin geliştirilmesi gereken bir alan olarak görülmemiş oldu.
Bütçede, İSG’nin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik yürütülen etkinlik sayısı yüzde 24 azalırken kaza önleme çalışma koşullarına ilişkin yürütülecek faaliyet sayısında da ciddi bir azalış göze çarpıyor. 2024 yılında yapılan 1131 faaliyet sayısı 2025 yılı için 872’ye kadar geriledi. Yürütülen faaliyet sayısının 2026 için 7 artışla 879’a yükseltilmesi öngörülüyor. 2025 yılında yüz binde 6.5 oranında ölümlü iş kazası öngörülürken daha 2025 bitmeden bu oran yüz binde 7’ye çıkmış durumda. Bakanlık tarafından 2026 yılı bütçesi için bu oranın 6.4’e düşeceği kaydediliyor fakat İSG’ye yönelik bütçede ayrılan pay, iş cinayetlerini engelleme çabasının olmadığına işaret ediyor.
