Meksika körfezinde 20 Nisan’da meydana gelen patlama ve yangının ardından batan petrol platformundan çevreye yayılan sızıntı körfezi ve çevresindeki bölgeleri tehdit etmeye devam ediyor. İlk patlamanın ardından platformda çalışan 11 işçi kayboldu ve bir daha haber alınamadı. Denize yayılan petrol ABD’nin Louisiana, Texas, Alabama, Mississippi ve Florida gibi eyaletlerin kıyılarını tehdit ediyor.
Bugüne kadar British Petrollium(BP) isimli petrol şirketi sızıntıyı durdurmak için bir çok zihni sinir projesine imza attı. BP’nin petrol sızıntısını durdurmak için -çoğu sonunda hüsranla biten- “huni”, “çimento”, “kapak” gibi yöntemlerini medya her adımda “Körfez’den iyi haber” gibi başlıklarla sundu. Ancak birbuçuk aydır süren arıtma çalışmalarında daha yeni yeni olumlu sonuçlar alınıyor.
ABD Başkanı Barak Obama “BP bunu ödeyecek”, “Tüm imkanları kullanıyoruz”,”Bela deliği kapatın” gibi açıklamaları da yetmedi. Washington Post gazetesinin geçtiğimiz günlerde yaptığı ankete göre ABD halkının yüzde 69’u Obama’nın çevre felaketini kötü yönettiğini düşünüyor.
BP UYARILARA KULAK TIKADI
Felakette BP’nin imza attığı ve basına yansıyan bir çok skandal söz konusu. İşte bunlardan sadece bir kaçı:
– Washington Post gazetesinde bugün yayınlanan habere göre, BP yöneticileri yöntemlerini değiştirmemeleri durumunda bir çevre felaketi olabileceği uyarılarını dikkate almadı.
– Amerikalı milletvekilleri Henry Waxman ve Bart Stupak da, BP’nin 20 Nisanda meydana gelen ve 11 kişinin yaşamına mal olan kazayla ilgili hazırladığı iç soruşturma raporuna dayanarak yaptıkları açıklamada, şirketin patlamaya dair bir çok göstergeyi göz ardı ettiğini ortaya çıkardı.
– ABD’nin etkili haber kaynaklarından ProPublica isimli haber merkezi de BP’nin 2001, 2004, 2007 yıllarında üst üste uyarıları hasır ettiğini açığa çıkardı. Haber Merkezi petrol tekelinin bu yıllarda kurum içi soruşturmalarda da ihmaller gerçekleştirdiğini yazdı.
– Huffington Post gazetesi ise 4 Haziran’da yayınlanan haberinde BP yönetimi ve ABD Kongresi arasında yoğun lobi faaliyetinin olduğunu belgeledi.
-Associated Press ise Meksika Körfezi çevresinde söz konusu felaketin intikal ettiği savcılıklardan yarısından fazlasının petrol ve gaz tekelleriyle ekonomik ilişki halinde olduğunu yazdı. Haberde “Hukuki mali bildirim anketi Louisiana, Texas, Alabama, Mississippi ve Florida’daki (Meksika Körfezine komşu olan ABD eyaletleri) 64 aktif veya üst düzey yetkili hakimin 37’sinin BP, Halliburton ve Transocean gibi şirketlerle bağının olduğunu gösteriyor” denildi.
SIZINTI DAHA AZ GÖSTERİLDİ
Diğer bir skandal ise BP ve ABD hükümetinin körfezde denize sızan petrol miktarının az gösteriyor olması. Yine ProPublica’da 7 Haziran’da yayınlanan Marian Wang isimli haberine göre BP ve hükümet ilk zamanlarda denize sızan günlük petrol miktarını 5 bin ila 8 bin varil(bir varil yaklaşık 160 litre) olarak açıklarken bu miktarın 60 ila 110 bin varil arasında değiştiğini yazdı.
Haberde “BP ve hükümet felaketin resmi açıklamalardan çok daha berbat boyutlarda olduğunu biliyordu. Mayıs ayı başında kapalı kapılar ardında gerçekleştirilen bir toplantıda BP yetkilileri hükümet yetkililerine günlük yayılan petrol miktarının 60 bin varili bulabileceğini söylediler. Geçtiğimiz hafta Halk Birliği Merkezi Sahil Güvenlik birimlerinin patlama gerçekleşmeden önce kaza durumunda yayılacak petrol miktarı tahminini 8 bin varilden 64-110 bin varile çıkardığını duyurdu” ifadelerine yer verildi.
Debi Oranı Teknik Grubu sorumlularından Ira Leifer de McClatchy gazetesine yaptığı açıklamada BP’nin petrol kuyusundan yayılan sızıntının günde 100 bin varil civarında olduğunu belirtti.
İLK DEĞİL
BP’nin neden olduğu ilk felaket Meksika körfezinde yaşanan çevre felaketi değildi. Son 5 yıl bilançosu bile insanlık/insanlar için bir felaket olan BP’nin yaptıklarını resmediyor.
– 2005 yılında BP’nin Tekas’taki bir rafinerisi patladı. 15 işçi yaşamını yitirirken 170 emekçi yaralandı.
– 2006 yılında BP’nin Alaska’daki boru hattının patlamasıyla çevreye 800 bin litre petrol yayıldı.
– 2009 yılında gerçekleşen rafineri patlamasında da BP nihayet 87 milyon dolar cezaya çarptırılabildi.
KÂRLAR İYİ, YAŞAM FELÇ
Petrol tekelinin 2010’un ilk çeyreğindeki karı 6 milyar dolardan fazla. Petrol endüstrisi analistlerinden Antonia Juhasz “BP ABD’deki en güçlü şirketlerden. Şirketin 327 milyar dolarlık geliri BP’yi ülkedeki en büyük şirket olarak not etmeye yeterli” diyor.
1950’lerde İran’da halkçı Mussaddık hükümetinin devrilip yerine monarşinin getirilmesinde büyük rol oynayan BP şimdi bu çevre felaketinin zararını karının küçük bir bölümüyle karşılayabilir. Ancak deniz yaşamını ve birçok eyaletteki kıyı yaşamını felç eden bu felakette katledilen milyonlarca deniz canlısı geri gelmeyecek.
Petrol Körfez’de balıklar, istiridyeler, kuşlar gibi milyonlarca canlıyı telef etti.Meksika Körfezi hala yüzde 77 oranında balıkçılığa açık olsa da, karideslerin büyük bir çoğunluğu öldü.
Bölgedeki çevre kirliliğinden en çok etkilenen balıkçılık ve su ürünleri sektörü de giderek büyük bir kriz içine giriyor. Kazanın ardından müşterileri zamanla azalan ve son haftalarda hiç kalmayan bölgenin ünlü balık ve su ürünleri pazarları da artık kapılarını tamamen kapattı.
ETKİSİ YILLARCA SÜRECEK
Amerikalı yetkililer, Meksika Körfezi’ndeki çevre felaketiyle ilgili, deniz tabanındaki kuyudan petrolün fışkırması şimdi engellense bile deniz kirliliğinin ekonomik ve ekolojik etkisinin yıllarca süreceğini itiraf ediyorlar.
ABD Başkanı Barack Obama, nisanda 80 km açıkta petrol platformunun infilakı ve batmasından sonra ABD’nin güneyindeki kıyı bölgeleri için felaketin ekonomik etkisinin büyük ve kalıcı olacağını belirterek, balıkçıların, istiridye ve istakoz üreticileri ile diğer doğal kaynaklardan geçinenlerin dramına dikkat çekti.
Obama, platformu işleten İngiliz petrol devi BP’den mali yardımı ‘esirgememesini’ bir kez daha istedi.
Bunun uzun zaman alacağını ve çok çaba harcamak gerektiğini ancak diğerlerini atlattıkları gibi bu krizden de çıkacaklarına emin olduğunu söyleyen Obama, Amerikan hükümetinin felaketzedelerin yanında olacağı sözünü verdi.
Amerikan hükümetinin kirlilikle mücadele çalışmalarının sorumlusu sahil muhafaza komutanı Amiral Thad Allen da bu konuda Obama ile Beyaz Saray’da toplantıya katılmadan önce yaptığı açıklamada, kirlilikle başetmenin daha zor hale geldiğini belirterek, “Dev petrol örtüleri her yönden geliyor” dedi.
Kirliliğin özellikle doğa için uzun dönemde etkilerinin hiç de hoş olmayacağını söyleyen Allen, eğer 200 km kıyının petrolden etkilendiği söylenirse bunun yanıltıcı olabileceğini çünkü derindeki hassas bataklık bölgenin de petrolden etkilenmiş olabileceğini belirtti.
