Maaşlara daha düşük zam yapmak için bastırılan enflasyon temmuzda yeniden yükselmeye başladı. 20 yılın en yüksek ikinci temmuz ayı enflasyonu ölçüldü. Yıllık enflasyon ise baz etkisiyle yüzde 61,78’e geriledi.
Havva Gümüşkaya
İğneden ipliğe her üründe fiyat artışının yaşandığı temmuz ayında aylık enflasyon yüzde 3,23 oldu. Baz etkisinin devam ettiği yıllık enflasyon ise yüzde 61,78 olarak hesaplandı.
Yüzde 3,23’lük aylık enflasyon, TÜİK’in verilerine göre son 20 yılın en yüksek ikinci temmuz ayı enflasyonu olarak kayıtlara geçti. En yüksek temmuz enflasyonu ise yüzde 9,49 ile geçen yıl, seçimler sonrası ÖTV ve KDV artışlarından sonra yaşanmıştı.
Enflasyonda baz etkisine dayalı düşüş kurgusu yaratan ekonomi yönetimi, genel seçim sonrası uygulanan ekonomi politikasının sonuç verdiğini iddia ediyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TÜİK’in açıkladığı enflasyon verilerinin ardından “Yıllık enflasyon düşüyor” açıklamasında bulundu.
KİRAYA YÜZDE 64 ZAM YAPILABİLECEK
TÜİK’in açıkladığı verilere göre Mayıs ayında yüzde 75,45 ile zirve yapan yıllık enflasyon baz etkisiyle yüzde 61,78’e geriledi. On iki aylık ortalama enflasyon ise yüzde 65,93 oldu. Geçen ay kira zammı tavan uygulamasının sona ermesiyle kontrat süresi bu ay dolan ev ve iş yeri sahipleri, kiralara yüzde 65,93 oranında zam yapılabilecek. Böylece kira zammı yıllık enflasyonun da üzerine çıkacak.
ELEKTRİK ZAMMI ETKİLİ OLDU
Temmuz ayında elektrik faturalarına gelen yüzde 38’lik zam enflasyonda da etki yarattı. Bu zammın etkisiyle aylık en yüksek artış yüzde 8,08 ile konut tarafında yaşandı.
Alkollü içecekler ve tütünden alınan ÖTV’de yapılan artışın etkisiyle de temmuzda konuttan sonra en yüksek fiyat artışları bu grupta yaşandı. Temmuzda alkollü içecekler ve tütün grubunda aylık artış yüzde 5,84 oldu.
Ulaştırmada ise yüzde 3,82’lik yükseliş görüldü. Ana harcama gruplarında yıllık en yüksek artış ise yüzde 104,5 ile eğitimde görüldü.
Endekste kapsanan 143 temel başlıktan temmuz ayı itibarıyla, sadece 24 ‘ünde düşüş gerçekleşirken 4 temel başlığın endeksinde değişim olmadı. 115 temel başlığın endeksinde ise artış gerçekleşti.
DOĞALGAZ AĞUSTOS’A YANSIYACAK
Ağustos başında yapılan yüzde 38’lik doğalgaz zammının da aylık enflasyona yansıması bekleniyor. Ancak 2023 Ağustos ayında yüzde 9,09 olan enflasyonun altında bir etki yaratacağı için baz etkisiyle yıllık enflasyonda düşüş görüntüsü devam edecek.
TÜİK emekli, memur ve memur emeklisinin zam oranının belirleneceği Haziran ayı enflasyonunu yüzde 1,64 açıkladı. Haziran ayında birçok zammı erteleyerek enflasyonun düşük çıkmasını sağlayan ekonomi yönetimi, akaryakıta ayın 20’sinde gelecek olan zammı 25 Haziran’a erteleyip enflasyon hesaplamaları sepetinin dışında bırakılmasını sağladı. Birçok kalemde zamların yılın ikinci yarısında ertelenmesi nedeniyle SGK ve BAĞ-KUR emeklilerine yapılan zam 24,73 oranında kalırken memur emeklisine yapılan zam ise yüzde 19,31 seviyesinde tutuldu.
YOKSULLUK GIDA ENFLASYONU YÜZDE 106
Resmi gıda enflasyonu yüzde 60 iken dar gelirlinin gıda enflasyonu yüzde 83-106 bandında yer alıyor. TÜİK, Temmuz 2024 döneminde gıda enflasyonunu yüzde 59,88 olarak açıkladı. Bu rakamın halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmaktan oldukça uzak bir oran olduğunu belirten DİSK-AR’ın TÜİK verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre, emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 93,9 oldu. En yoksul yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 106 olarak gerçekleşti. Öte yandan yüksek gelir grupları daha düşük gıda enflasyonu hissediyor. En yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 42,1 oldu.
