AKP hükümetinin tüm tepkilere rağmen Akkuyu’da nükleer santral kurulması için Rusya ile imzaladığı anlaşmanın önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’na gelmesi bekleniyor. Projeci şirkete, arazi tahsisinden elektrik satın alma garantisine birçok kolaylık sağlanan anlaşmanın detayları ise gündeme getirilmiyor.
“Türkiye ile Rusya Federasyonu hükümeti arasında Akkuyu sahasında bir nükleer enerji santrali tesisi ve işletilmesine ilişkin anlaşma” geçtiğimiz hafta TBMM Dışişleri Komisyonu’ndan geçirilerek Meclis Başkanlığı’na gönderildi. Anlaşmanın önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu’nda görüşülmesi bekleniyor. Rusya hükümeti ile 12 Mayıs tarihinde imzalanan anlaşma kapsamında, Akkuyu’da “toplam kurulu gücü 4800 megawatt olan dört ünite üçüncü nesil basınçlı su reaktörlerinden VVER 1200 tipi (AES 2006 tasarımı) nükleer güç santrali kurulması ve 60 yıl süre ile işletilmesi” öngörülüyor. Anlaşmanın TBMM Genel Kurulu’ndan da geçmesi halinde tepkilere rağmen Akkuyu’da nükleer santral kurulacak.
AKP hükümeti konuyla ilgili çalışmalarını hızla sürdürürken, anlaşma metninde yer alan maddeler kamuoyu önünde tartışılmıyor. Anlaşma kapsamında, imza tarihinden itibaren üç ay içinde santrali inşa edecek ve işletecek şirketin kurulması karar altına alınıyor ve Rus yetkili kuruluşlarının proje şirketindeki toplam paylarının yüzde 51’den az olmayacağı kaydediliyor.
Anlaşmanın önemli maddelerinden birini kârın nasıl dağılacağına ilişkin madde oluşturuyor. Anlaşmada “her bir güç ünitesinin ticari işletmeye giriş tarihinden sonra on beş yıldan daha erken olmamak kaydıyla”, proje şirketinin Türkiye’ye yıllık bazda net kârının yüzde 20’sini vereceği belirtiliyor. Dış İlişkiler Komisyonu’ndan geçen anlaşmanın gerekçe bölümünde ise “on beş yıl” ibaresine yer verilmemesi dikkat çekiyor.
Anlaşmaya göre, nükleer santralin kurulacağı sahanın Türk tarafınca “mevcut lisans ve mevcut altyapısı ile birlikte bedelsiz olarak” şirkete verilecek. Ayrıca, “santralin kurulacağı ve Türk devletine ait ilave arazi”nin de proje şirketine yine bedelsiz olarak verileceği belirtiliyor. Proje şirketine sağlanan “kıyak” bununla kalmıyor. Proje şirketine “proje ile ilgili olarak ihtiyaç duyulan özel mülkiyete konu diğer tüm arazilerin kamulaştırılması hususunda da” kolaylık sağlanacağı ifade ediliyor. “Yabancıların çalışmasına ilişkin gerekli izinlerin verilmesinin kolaylaştırılacağı” da taahhüt ediliyor.
Anlaşmada, üretilen elektriğin nasıl satılacağına ilişkin hükümler de bulunuyor. Türkiye, proje şirketine, Ünite 1 ve Ünite 2’de üretilen elektriğin yüzde 70’ini, Ünite 3 ve Ünite 4’te üretilen elektriğin ise yüzde 30’una denk düşen sabit miktarlarını, her bir güç ünitesinin ticari işletmeye alınma tarihinden itibaren 15 yıl boyunca 12.35 ABD senti/kWh ağırlıklı ortalama fiyattan satın almayı garanti ediyor. Ünitelerde üretilen elektriğin kalan kısımları ise şirketin kendisi ya da enerji perakende tedarikçileri aracılığıyla serbest piyasada satılacak.
Akkuyu’da santralin kurulmasına yönelik tepkiler de sürüyor. Bir süredir anlaşmaya tepki gösteren Mersin Nükleer Karşıtı Platformu anlaşmanın Dışişleri Komisyonu’nda kabul görmesinin ardından bugün yapacağı bir basın açıklamasıyla durumu protesto edecek. Açıklama bugün saat 12.30 da Mersin Gazeteciler Cemiyeti’nde yapılacak.
