Taliban’ın ocak ayı başında geçirdiği 119 maddelik yasa, çocuk ve kadın istismarından ile köleliği yasallaştırıyor. En temel insan haklarının bile ceza kapsamına alındığı yasada ‘Hanefi’ mezhebinden ayrılmak suç sayılıyor, diğer mezheplere veya inançlara sahip kişiler ‘kafir’ olarak tanımlanıyor.
4 Ocak 2026’da Taliban, 119 madde, 10 bölüm ve üç kısımdan oluşan yeni bir ‘Ceza Muhakemesi Kanunu’ yayınlayarak uygulanması için mahkemelere gönderdi. Söz konusu yasa, kamuoyuna duyurulmadı.
Hak grupları ve Taliban’ın kısıtlamaları altında çalışan bir avuç gazeteci belgeyi sızdırdı. The Diplomat’ın incelemesine göre söz konusu kanun, modern bir adalet sisteminin sağlaması gereken temel yasal korumaları ortadan kaldırıyor.
Avukat tutma hakkı, sessiz kalma hakkı ve hatta temel adil yargılanma hakkı gibi hakları tanımıyor. Bunun yerine, suçları kanıtlamanın ana yolu olarak itiraf ve tanıklığa odaklanıyor ancak zorla itiraf veya zorla tanıklığa karşı hiçbir koruma sağlamıyor.
Yasa, geniş bir dil kullanarak hakimlere ve yetkililere davaları istedikleri gibi karara bağlama konusunda büyük bir yetki veriyor. Birçok suç açıkça tanımlanmıyor. Bu nedenle neredeyse her türlü eylem “günah”, ‘ahlaksızlık’ veya “yozlaşma” olarak nitelendirilebilir.
Yasa, Afgan toplumunu din alimleri, elitler, orta sınıf ve alt sınıf gibi sınıflara ayrılıyor ve her grup, yasa önünde farklı muamele görüyor.
KÖLELİKLE İLGİLİ MADDELER
Kanunun birkaç maddesinde “köle” kelimesi birçok kez kullanılıyor. Kanun, yasal açıdan ‘özgür’ insanları “kölelerden” ayırıyor. Yasa, dini ayrımcılığı da içeriyor. Hanefi mezhebinin takipçilerini “gerçek Müslümanlar” olarak nitelendirirken diğer mezheplere veya inançlara sahip kişileri ‘yenilikçiler’ veya “kafirler” olarak tanımlıyor. Yasa, Hanefi mezhebinden ayrılmayı suç sayıyor.
Yasa, çocukları ve kadınları doğrudan etkiliyor. Yasa, sadece ağır yaralanmalara neden olan şiddeti yasaklayarak çocuk istismarından korumayı sınırlıyor, diğer fiziksel, psikolojik ve cinsel şiddet türleri yasak kapsamında değil. Babalar, namazı kaçıran 10 yaşındaki çocukları bile cezalandırabiliyor, bu da bedensel cezayı ve çocuk istismarını yasallaştırıyor.
